Công an các xã miền núi Thanh Hoá sáng tạo trong bảo đảm ANTT

Những giải pháp linh hoạt này đã góp phần phòng ngừa tội phạm, ngăn chặn nguy cơ mất an ninh trật tự từ sớm, từ xa, đồng thời tạo sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức của người dân.

Hồi Xuân là xã miền núi nằm ở phía Tây tỉnh Thanh Hoá, nơi người dân trước đây có tập quán săn bắn để mưu sinh và bảo vệ mùa màng. Súng săn, nỏ, bẫy… từng được coi là vật dụng quen thuộc trong nhiều gia đình. Việc lưu giữ và sử dụng các loại vũ khí tự chế vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro, có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu xảy ra sự cố hoặc bị kẻ xấu lợi dụng.

Nhận thức rõ nguy cơ đó, những năm qua, Công an xã Hồi Xuân đã xác định công tác tuyên truyền, vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ là giải pháp quan trọng, mang tính quyết định trong việc phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật. Lực lượng Công an chủ động đến từng thôn, bản để tuyên truyền về hậu quả, tác hại của việc chế tạo và sử dụng vũ khí tự chế; đồng thời vận động người dân tự giác giao nộp các loại công cụ như súng săn, cung, nỏ, bẫy thú rừng.

Một trong những mô hình sáng tạo và hiệu quả nhất của Công an xã Hồi Xuân là chương trình "Đổi quà lấy vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ". Để duy trì chương trình thường xuyên, Công an xã đã vận động các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hỗ trợ các phần quà thiết yếu như mũ bảo hiểm, ấm đun nước, nồi cơm điện, quạt điện, gạo, nước mắm, dầu ăn... Giá trị vật chất không lớn nhưng ý nghĩa tinh thần rất rõ rệt. Người dân cảm thấy được trân trọng, được khích lệ nên chủ động mang vũ khí tự chế đến giao nộp.

Anh Cao Văn Sang, thôn Khằm, xã Hồi Xuân, chia sẻ rằng nhiều năm nay anh vẫn cất giữ một khẩu súng kíp để săn bắn. Sau khi được Công an xã tuyên truyền rằng việc tàng trữ súng săn là hành vi vi phạm pháp luật và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, anh đã tự giác mang khẩu súng mà mình gắn bó lâu năm ra giao nộp. Trường hợp của anh Sang chỉ là một trong rất nhiều câu chuyện phản ánh hiệu quả của mô hình vận động này.

Nhờ sự đồng thuận, ủng hộ của doanh nghiệp và nhân dân, từ đầu năm 2025 đến nay, Công an xã Hồi Xuân đã thu hồi 46 khẩu súng tự chế và súng săn các loại, cùng 13 vũ khí thô sơ như dao, kiếm, mã tấu, cung, nỏ.

Đáng chú ý, trên địa bàn không xảy ra vụ việc nào vi phạm pháp luật liên quan đến sử dụng vũ khí tự chế và hung khí nguy hiểm. Song song với chương trình đổi quà, Công an xã Hồi Xuân còn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: tổ chức 27 buổi tuyên truyền thu hút hơn 5.290 lượt người tham gia; xây dựng tin, bài, video tuyên truyền đăng tải trên các nền tảng trực tuyến; ký cam kết với 100% hộ dân; thành lập 21 điểm tiếp nhận vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Mọi thông tin tiếp nhận, xử lý đều được thực hiện công khai, minh bạch, tạo niềm tin đối với người dân.

Tại xã Nam Xuân, công tác thu hồi vũ khí, vật liệu nổ cũng được triển khai bằng những cách làm hiệu quả, phù hợp điều kiện thực tế. Qua nắm tình hình, Công an xã xác định trên địa bàn còn nhiều hộ dân lưu giữ súng tự chế, cung, nỏ và bẫy thú rừng. Đây là nguy cơ tiềm ẩn các vụ việc phức tạp về an ninh trật tự. Để giải quyết triệt để, Công an xã đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng mô hình "Đổi quà lấy vũ khí và công cụ nguy hiểm".

Cách làm đơn giản nhưng mang tính nhân văn: người dân chỉ cần mang vũ khí đến trụ sở Công an xã hoặc Nhà văn hóa bản Phố Mới để giao nộp, sau đó nhận những phần quà thiết thực như nước mắm, đường, sữa hoặc mũ bảo hiểm… Chính sự giản dị và gần gũi ấy đã tạo nên hiệu quả lớn. Chỉ sau 2 tháng triển khai, chương trình đã thu hút đông đảo người dân tự giác tham gia, kết quả thu hồi hàng trăm khẩu súng săn và nhiều loại vũ khí thô sơ khác như nỏ, kiếm, côn, kích điện.

Trung tá Hà Mạnh Hùng, Trưởng Công an xã Nam Xuân cho biết: chương trình đã giúp nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, giảm thiểu nguy cơ tội phạm, tai nạn và các rủi ro liên quan. Mặc dù nguồn kinh phí hạn chế, phần quà còn khiêm tốn nhưng đây là cách làm hiệu quả, cần được duy trì lâu dài. Anh cũng bày tỏ mong muốn các tổ chức, cá nhân tiếp tục đồng hành để chương trình có nguồn lực mạnh hơn, hỗ trợ được nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Tương tự, tại xã Pù Nhi, một xã biên giới có đường biên dài 15km tiếp giáp nước bạn Lào, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 95%, trong đó dân tộc Mông chiếm 74%. Do địa hình, tập tục và môi trường sống đặc thù, nhiều hộ gia đình vẫn giữ thói quen sử dụng súng săn phục vụ mưu sinh. Đây là thách thức không nhỏ đối với công tác bảo đảm an ninh trật tự tại địa bàn biên giới.

Để quản lý và thu hồi hiệu quả số vũ khí còn tồn đọng, Công an xã Pù Nhi đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Lực lượng Công an phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể ký cam kết với từng hộ dân; tuyên truyền tại các buổi sinh hoạt bản; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản và người có uy tín trong cộng đồng dân tộc.

Công an xã "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" để lập danh sách những hộ có dấu hiệu sản xuất, tàng trữ hoặc lưu giữ vũ khí tự chế. Sự kết hợp giữa tuyên truyền mềm dẻo và nắm chắc tình hình đã giúp người dân hiểu rõ hơn những nguy hiểm tiềm ẩn, từ đó tự giác giao nộp.

Cùng với việc tuyên truyền, Công an xã Pù Nhi còn chú trọng vận động đoàn viên, thanh niên và các tổ chức xã hội tham gia phát hiện, tố giác hành vi vận chuyển, mua bán vũ khí trái phép. Việc phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an và nhân dân đã tạo thành mạng lưới an ninh tự quản rộng khắp, góp phần giữ vững bình yên tại địa bàn trọng điểm.

Thành công bước đầu của các mô hình thu hồi vũ khí tại Hồi Xuân, Nam Xuân và Pù Nhi không chỉ cho thấy sự phù hợp với đặc thù từng vùng mà còn khẳng định vai trò chủ động, sáng tạo của lực lượng Công an cơ sở. Đây là những mô hình cần được duy trì và nhân rộng trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự ngay từ cơ sở.

Do chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp tuyên truyền và đấu tranh xử lý nên ý thức chấp hành pháp luật và các quy định của Nhà nước về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của các tâng lớp nhân dân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã được nâng lên rõ rệt.

Điểm thành công lớn nhất trong công tác này, đó là đã làm chuyển biến nhận thức, thói quen, tập tục của đồng bào dân tộc thiểu số trong việc tàng trữ, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Chỉ tính 6 tháng đầu năm 2025, lực lượng Công an Thanh Hóa đã vận động thu hồi 691 khẩu súng các loại; 808 vũ khí thô sơ; 3 linh kiện vũ khí; 122 công cụ hỗ trợ; 1.120 viên đạn các loại; 21,2kg thuốc nổ; 88 kíp nổ; 3,7kg tiền chất thuốc nổ; 378,12kg pháo… Kết quả trên đã góp phần bảo đảm tốt an ninh, trật tự trên địa bàn

Trong bối cảnh tình hình tội phạm liên quan đến vũ khí tự chế vẫn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp, những cách làm sáng tạo và hiệu quả của Công an các xã miền núi Thanh Hoá là minh chứng rõ nét cho tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm của lực lượng Công an cơ sở. Đây cũng là nền tảng quan trọng để giữ vững ổn định an ninh, trật tự ở vùng cao, biên giới, nơi mà mỗi sự chuyển biến tích cực trong ý thức người dân đều góp phần bảo vệ sự bình yên chung của toàn xã hội.