Chia sẻ chuẩn mực quốc tế về tư pháp người chưa thành niên và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Ngày 5/12, tại Hà Nội, Học viện An ninh nhân dân (ANND) đã phối hợp với Bộ Tư pháp và UNICEF Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế “Chia sẻ chuẩn mực quốc tế và các điển hình tốt trên thế giới về tư pháp người chưa thành niên - bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”. Trung tướng, PGS.TS Lê Văn Thắng, Giám đốc Học viện ANND thừa uỷ quyền của lãnh đạo Bộ Công an chủ trì hội thảo.

Chuẩn mực quốc tế về tư pháp người chưa thành niên và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam -0
Toàn cảnh hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Trung tướng Lê Văn Thắng, Giám đốc Học viện ANND nhấn mạnh: Là quốc gia đầu tiên ở Châu Á, và là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về trẻ em, Việt Nam luôn cam kết đảm bảo các quyền lợi cơ bản của trẻ em, trong đó có sự nỗ lực không ngừng trong cải cách pháp luật, đặc biệt là củng cố hệ thống tư pháp người chưa thành niên nhằm bảo đảm quyền và lợi ích của người chưa thành niên vi phạm pháp luật.

Nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật không hướng đến mục tiêu trừng phạt mà thay vào đó là các biện pháp mang tính khoan dung hơn, mang tính giáo dục, cải tại và phục hồi, chuyển hướng, hoà nhập cộng đồng, từ đó cảm hoá, hướng thiện, giúp người chưa thành niên sửa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội. Chính sách xử lý khoan hồng, hướng thiện đối với người chưa thành niên được quy định cụ thể trong Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật xử lý vi phạm hành chính, Luật Tố tụng hành chính và các văn bản hướng dẫn của Việt Nam.

Chuẩn mực quốc tế về tư pháp người chưa thành niên và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam -0
Trung tướng Lê Văn Thắng, Giám đốc Học viện ANND phát biểu tại hội thảo.

Tuy nhiên, Trung tướng Lê Văn Thắng cũng thừa nhận, quy định về tư pháp của người chưa thành niên hiện vẫn còn tản mạn, chưa đồng bộ, chưa tiệm cận các quy tắc và tiêu chuẩn quốc tế; những cách thức tiếp cận phù hợp và hiệu quả trong việc xử lý các vụ việc liên quan đến người chưa thành niên như xử lý chuyển hướng, tư pháp phục hồi chưa được nhận thức đầy đủ; việc hỗ trợ, tạo điều kiện cho người chưa thành niên tái hoà nhập cộng đồng sau khi các em ra khỏi trại tạm giam hoặc trường giáo dưỡng còn thiếu hiệu quả. Những bất cập, hạn chế này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc tiếp tục nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện hệ thống tư pháp đối với người chưa thành niên ở Việt Nam hiện nay.

Chuẩn mực quốc tế về tư pháp người chưa thành niên và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam -0
Bà Lê Hồng Loan, Trưởng Chương trình Bảo vệ trẻ em, UNICEF Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Thảo luận tại hội thảo, các ý kiến đã tập trung lãm rõ những chuẩn mực quốc tế về tư pháp người chưa thành niên cũng như những kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức thực hiện hoạt động tư pháp đối với người chưa thành niên trên thế giới và tại Việt Nam. Từ đó, rút ra những bài học kinh nghiệm, đồng thời đề xuất, kiến nghị tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, pháp luật về tư pháp cho người chưa thành niên tại Việt Nam.

“Phát huy thành tựu đã đạt được, Việt Nam cần cân nhắc xây dựng 1 đạo luật tư pháp về người chưa thành niên, ưu tiên sử dụng các biện pháp giáo dục tại cộng đồng, coi các giải pháp tạm giam, tạm giữ là biện pháp sau cùng; Tăng cường trang bị cho lực lượng tham gia, đặc biệt là lực lượng Công an kiến thức, kỹ năng để làm việc với người chưa thành niên”- bà Lê Hồng Loan, Trưởng Chương trình Bảo vệ trẻ em, UNICEF Việt Nam nêu quan điểm.

Chuẩn mực quốc tế về tư pháp người chưa thành niên và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam -0
Các chuyên gia quốc tế của UNICEF tham dự và chia sẻ thông tin tại hội thảo.

Theo chia sẻ của bà Shelley Casey, chuyên gia quốc tế của UNICEF, Công ước quốc tế về quyền trẻ em yêu cầu các quốc gia thành viên có cách xử lý riêng biệt và rõ ràng đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Mục đích của hệ thống tư pháp chuyên biệt dành cho người thành niên là hỗ trợ trẻ sửa chữa hành vi của mình và trở thành những công dân có ích, tuân thủ pháp luật.

Cũng theo bà Shelley Casey, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, việc tham gia của cán bộ công tác xã hội ngay từ giai đoạn đầu rất hiệu quả trong việc xác định được các yếu tố nguy cơ tác động, thường là cội nguồn dẫn đến hành vi phạm tội của trẻ. Từ đó, giúp cơ quan chức năng có thể để đưa ra các quyết định phù hợp, xử lý chuyển hướng trước khi xét xử. Khuyến khích các quốc gia thành lập các toà chuyên trách, thẩm phán chuyên trách về người chưa thành niên; được tổ chức ở phòng xét xử riêng với lịch xét xử riêng. Chế tài xử phạt không chỉ phù hợp với hành vi vi phạm mà còn phải căn cứ vào hoàn cảnh vi phạm của người chưa thành niên, hướng tới mục tiêu giáo dục, hoà nhập với cộng đồng; nên ưu tiên các chế tài không giam giữ; khuyến khích bãi bõ hình thức tù chung thân đối với người chưa thành niên; xem xét thiết lập các cơ sở riêng biệt dành cho người chưa thành niên bị tước quyền tự do, trong đó bố trí các các nhân viên đã qua đào tạo và hoạt động theo các chính sách và thông lệ thân thiện với trẻ em...

Chuẩn mực quốc tế về tư pháp người chưa thành niên và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam -0
Các đại biểu tham dự hội thảo.

Thượng tá, Thạc sĩ Khổng Ngọc Oanh, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an đã chia sẻ những kinh nghiệm trong việc áp dụng kỹ năng điều tra thân thiện trong hỏi cung, lấy lời khai. Theo Thượng tá Khổng Ngọc Oanh, điều tra thân thiện được hiểu là việc áp dụng phương pháp, kỹ năng của cán bộ Công an khi tiếp cận, làm việc với người dưới 18 tuổi là nạn nhân, nhân chứng, người vi phạm pháp luật trong các vụ án, vụ việc theo nguyên tắc đảm bảo các yêu cầu, yếu tố tâm lý, quyền được bảo vệ và lợi ích tốt nhất cho họ, không để các em căng thẳng, lo sợ hoặc bị tổn thương trong quá trình xác minh, giải quyết vụ án. Hiện Bộ Công an đang tiến hành xây dựng các mô hình phòng điều tra thân thiện đặt tại Phòng Cảnh sát hình sự Công an các địa phương.

TS Nguyễn Minh Khuê, Phó Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp cũng đã giới thiệu các biện pháp xử lý chuyển hướng, một số kinh nghiệm thành công và thách thức đặt ra trong việc thực hiện biện pháp chuyển hướng đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật tại các quốc gia Châu Á như Trung Quốc và các nước Đông Nam Á. Từ thực tiễn nghiên cứu, TS Nguyễn Minh Khuê đã đúc kết các yếu tố dẫn đến thành công mà các quốc gia đạt được là phải có hệ thống pháp luật đầy đủ, đặc biệt là Luật riêng tư về tư pháp người chưa thành niên; mức độ sẵn có và đa dạng của các chương trình phục hồi; báo cáo đánh giá, trợ giúp pháp lý; cơ chế xem xét, giám sát hướng dẫn và điều chỉnh chương trình; dữ liệu thống kê đầy đủ về chuyển hướng và các biện pháp thay thế khác cho trẻ em…

Huyền Thanh

Các tin khác

Siết quản lý cơ sở kinh doanh có điều kiện, chủ động phòng ngừa tội phạm

Siết quản lý cơ sở kinh doanh có điều kiện, chủ động phòng ngừa tội phạm

Từ kiểm tra hành chính tại một cơ sở karaoke ở phường Quảng Phú, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện những dấu hiệu vi phạm liên quan đến sử dụng lao động chưa thành niên và xâm hại tình dục trẻ em. Vụ việc một lần nữa cho thấy, đằng sau hoạt động kinh doanh dịch vụ tưởng chừng bình thường có thể tiềm ẩn những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, đòi hỏi công tác quản lý phải được thực hiện chặt chẽ, thường xuyên và thực chất.

Trang bị kỹ năng phòng, chống vi phạm pháp luật cho 1.800 học sinh

Trang bị kỹ năng phòng, chống vi phạm pháp luật cho 1.800 học sinh

Bạo lực học đường, xâm hại trẻ em và lừa đảo trên không gian mạng là những nguy cơ đòi hỏi học sinh phải được trang bị kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ. Thông qua các hoạt động tuyên truyền thiết thực, chương trình tại Phú Quốc góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện.

Sơn La: Người dân xúc động viết thư cảm ơn lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH

Sơn La: Người dân xúc động viết thư cảm ơn lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH

Ngày 20/10, ông Cao Minh Trúc (trú tại xóm 6, tiểu khu 17, xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La) đã viết thư bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến cán bộ, chiến sĩ lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) đã kịp thời hỗ trợ gia đình khắc phục sự cố đá lăn từ trên núi xuống khu vực nhà ở, gây thiệt hại về tài sản.

Tuyển chọn công dân vào công tác tại Viện Khoa học hình sự

Tuyển chọn công dân vào công tác tại Viện Khoa học hình sự

Công dân Việt Nam là cán bộ, công chức, viên chức đang công tác tại các bộ, ngành ở Trung ương và địa phương; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp đang phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam; người hưởng lương trong lực lượng vũ trang nhân dân... đều có thể ứng tuyển vào làm việc tại Viện Khoa học hình sự.

Ý nghĩa chương trình “Bát cháo nghĩa tình” trong Ngày Phụ nữ Việt Nam

Ý nghĩa chương trình “Bát cháo nghĩa tình” trong Ngày Phụ nữ Việt Nam

Chương trình "Bát cháo nghĩa tình" do Chi hội Phụ nữ Công an xã Duy Xuyên (Đà Nẵng) phối hợp với Phân trại tạm giam Điện Bàn (điểm giam giữ Duy Xuyên) tổ chức tại Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên. Thông qua hoạt động ý nghĩa này, các lực lượng tiếp tục phát huy hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân gần dân, sát dân, vì nhân dân phục vụ; chung tay thực hiện công tác an sinh xã hội bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và giàu ý nghĩa.

Trưởng thành từ gian khó, nghĩa tình!

Trưởng thành từ gian khó, nghĩa tình!

Những sỹ quan Cảnh sát thuở nào, nay cùng nhau trở về nơi đã rèn giũa, hun đúc trong họ ý chí và đạo đức cách mạng. Họ trở về để nhìn lại một hành trình 50 năm học tập, rèn luyện, cống hiến, trưởng thành và gìn giữ nghĩa tình của một thế hệ D2, Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND).

Gieo mầm nhân ái từ cơ sở

Gieo mầm nhân ái từ cơ sở

Không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, cán bộ, hội viên phụ nữ Công an nhân dân (CAND) còn bền bỉ lan tỏa tinh thần nhân ái bằng những việc làm thiết thực hướng về cộng đồng. Từ chăm lo trẻ em mồ côi, hỗ trợ phụ nữ yếu thế, kết nối sinh kế đến tham gia bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bạo lực, xâm hại, mỗi hoạt động đều góp phần đưa hình ảnh người nữ chiến sĩ Công an gần gũi hơn với nhân dân.

Thi đua gắn với nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và phục vụ nhân dân

Thi đua gắn với nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và phục vụ nhân dân

Đồng chí Trưởng đoàn Đoàn kiểm tra của Hội đồng Thi đua - khen thưởng Trung ương đề nghị Bộ Công an tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tổ chức các phong trào thi đua, hướng mạnh về cơ sở, chú trọng những nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới và các lĩnh vực trực tiếp phục vụ nhân dân; lấy kết quả, hiệu quả thực chất làm thước đo đánh giá thi đua.

Lan tỏa chiến dịch “Không một mình” năm 2026 tại Lâm Đồng

Lan tỏa chiến dịch “Không một mình” năm 2026 tại Lâm Đồng

Sáng 19/10, Công an tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các đơn vị liên quan đồng loạt triển khai chiến dịch “Không một mình”, nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng bảo vệ học sinh, sinh viên trước những nguy cơ, thủ đoạn lừa đảo, đe dọa và xâm hại trên không gian mạng.

Công an phường Quỳnh Mai ra cảng cá trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt VNeID và sử dụng các tiện ích.

Bài 2: Công an xã đưa chuyển đổi số đến với mọi nhà

Không quản ngại đường sá xa xôi, núi cao vực sâu hay rào cản ngôn ngữ, lực lượng Công an xã chính quy tại Nghệ An đang ngày đêm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người” nhằm mang chuyển đổi số đến với đồng bào. Bằng sự tâm huyết và sáng tạo, những cán bộ, chiến sĩ mang sắc phục xanh đã và đang trở thành những hạt nhân nòng cốt, đưa làn sóng chuyển đổi số quốc gia len lỏi đến từng nếp nhà sàn, bản làng xa xôi nhất…