Vào một ngày Xuân se lạnh, sau kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ dài ngày, chúng tôi có mặt tại Cơ sở cai nghiện ma tuý số 4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội. Bước qua cánh cổng sắt màu vàng nhạt, với những ô cửa hình ô van,… hiện ra trước mắt chúng tôi là không gian thoáng đãng, với những hàng cây xanh mướt đung đưa theo chiều gió và hương thơm thoang thoảng của các bụi hoa hồng đang khoe sắc.
Tình nguyện xin về cơ sở cai nghiện ma tuý
Giữa khoảng không gian khoáng đạt, chúng tôi gặp Trung tá Hoàng Ngọc Hà, Phó trưởng cơ sở cai nghiện ma tuý số 4 - bóng hồng duy nhất mặc cảnh phục của Cơ sở cai nghiện ma tuý số 4, đang trò chuyện với các học viên. Nếu không phải trong khuôn viên của cơ sở cai nghiện, có lẽ ít ai ngờ rằng, những đôi bàn đang tỉ mỉ chăm chút, nâng niu từng cành hoa ấy lại từng cầm kim, tiêm chích ma tuý, tự tay huỷ hoại tương lai của mình. “Từ ngày vào cơ sở, tôi lên được 10 kg!. Gia đình đến thăm, ai cũng thấy mừng, mong tôi bỏ được ma tuý…”. Cuộc trò chuyện tình cờ nghe được cùng cách xưng hô giữa thầy và trò ở một ngôi trường đặc biệt, giúp tôi cảm nhận được sự bình yên ở nơi đây.
Năm 2025, ghi một dấu mốc đặc biệt với Trung tá Hoàng Ngọc Hà. Chị cho biết: Trước khi gắn bó với cơ sở cai nghiện, chị từng là Đội phó Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) cũ. Hơn 10 năm gắn bó với lực lượng CSGT, công việc của chị là trực tiếp làm việc trên các tuyến, địa bàn được phân công, thực hiện công tác tuyên truyền về trật tự an toàn giao thông… Khi triển khai, đưa mô hình bộ máy mới vào hoạt động từ 1/3/2025, không tổ chức Công an cấp huyện; đồng thời, Bộ Công an tiếp nhận nhiều nhiệm vụ mới, trong đó có việc thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy, chị nghĩ rằng đây là cơ hội và điều kiện để chị thử thách năng lực của bản thân trong lĩnh vực mới. Vì thế, Trung tá Hoàng Ngọc Hà đã xung phong về nhận công tác tại Cơ sở cai nghiện ma tuý số 4.
“Với tôi, đây là một công việc nhân văn, đầy tình người. Tôi luôn quan niệm, “Cứu một người, phúc đẳng hà sa”, nếu mỗi cán bộ đều làm tốt công việc của mình, giáo dục, cảm hoá thành công một người nghiện thì gia đình bớt đi một gánh nặng…”- Trung tá Hoàng Ngọc Hà tiếp lời.
Cũng như các bộ của Cơ sở cai nghiện ma tuý số 4, đây là một lĩnh vực công tác hoàn toàn mới đối với Trung tá Hoàng Ngọc Hà. Vì thế, ngay khi tiếp nhận nhiệm vụ mới (1/3/2025), chị đã cùng CBCS cơ sở nhanh chóng tiếp cận công việc; duy trì hoạt động bình thường tại cơ sở, nhằm đảm bảo không bị gián đoạn.
“Chúng tôi đã chủ động nắm bắt những thuận lợi, khó khăn của công việc; rà soát các văn bản của Bộ Công an, quy trình công tác cũng như hướng dẫn, chỉ đạo của Công an thành phố để tập trung triển khai. Đối với CBCS, người lao động tại cơ sở đã gặp gỡ, động viên, nắm bắt tâm tư, tình cảm; trực tiếp tiếp xúc với các học viên đang cai nghiện…”- Trung tá Hoàng Ngọc Hà cho biết.
CBCS Cơ sở cai nghiện số 4 đã tiếp cận công việc trên cơ sở rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm đảm bảo ANTT; duy trì chế độ lao động, dạy nghề trị liệu tại cơ sở cũng như đảm bảo an ninh, an toàn tại cơ sở…, với mục tiêu duy trì các hoạt động bình thường, đảm bảo an ninh trong năm đầu tiên.
Ở môi trường của cơ sở cai nghiện, CBCS phải làm việc 24/24h, có ca kíp chặt chẽ, ngoài quản lý về con người còn là nắm bắt tâm tư, tình cảm của các học viên. Với một phụ nữ, cái khó nhất chính là việc phải cân đối, sắp xếp để cân bằng giữa công việc với gia đình. Trung tá Hoàng Ngọc Hà đã chủ động sắp xếp thời gian khoa học, hợp lý để hoàn thành công việc được phân công; chủ động, linh hoạt, áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ; đồng thời học hỏi kinh nghiệm của người đi trước để hoàn thành nhiệm vụ được phân công.
“Điều ấn tượng nhất đối với tôi là môi trường kỷ luật, lại mang tính giáo dục sư phạm và nhân văn ở nơi đây. Với quy trình cai nghiện gồm cắt cơn, thải độc, trị liệu tâm lý, giáo dục… Mỗi cán bộ Công an vừa phải phát huy tính nghiệp vụ, vừa đồng thời phải thể hiện sự nhân văn của người thầy, người cô”- Trung tá Hoàng Ngọc Hà tiếp lời.
Mỗi học viên là một câu chuyện, một cuộc đời và một gia cảnh không ai giống ai… Nhưng mỗi gia đình có một người nghiện đồng nghĩa với việc rơi vào một bế tắc. Hình ảnh người mẹ gầy gò, lam lũ với mái tóc bạc theo thời gian lặn lội vào cơ sở cai nghiện thăm cậu con trai đã xấp xỉ lục tuần, trong ngày đầu tiên tiếp nhận nhiệm vụ đã hằn in trong tâm trí của chị. Điều đó, thôi thúc Trung tá Hoàng Ngọc Hà và các cán bộ cơ sở đau với việc tìm ra các giải pháp giúp đỡ các học viên.
Trong quá trình triển khai quy trình thực hiện 5 bước cai nghiện, chị và đồng đội đã thấy đã nhận diện rõ những tồn tại, khó khăn, ảnh hưởng đến công tác cai nghiện là khâu tái hoà nhập cộng đồng. Thực tế cho thấy, sau khi rời các cơ sở cai nghiện, học viên dù có cơ thể khoẻ mạnh, họ không sử dụng ma tuý trong thời gian từ 6 tháng đến 2 năm nhưng vẫn bị kỳ thị từ gia đình, làng xóm; nhiều doanh nghiệp cũng e ngại khi tiếp nhận các học viên vào làm việc.
“Nếu không có việc làm, các học viên rất dễ bị đẩy vào vòng xoáy của ma tuý. Vì thế, tôi và các cán bộ cơ sở đã kết nối với các doanh nghiệp, tạo công ăn việc làm cho một số học viên sau khi rời cơ sở…” Trung tá Hà cho biết.
Giúp 7 học viên có công việc ổn định
Trong năm 2025, Trung tá Hoàng Ngọc Hà và cán bộ Cơ sở cai nghiện ma tuý số 4 đã giúp đỡ 7 học viên có công ăn việc làm ổn định. Trong số đó, chị ấn tượng nhất là trường hợp của học viên sinh năm 1973. Trong thời gian học viên này cai nghiện tại cơ sở, chị thường xuyên gặp gỡ, trò chuyện, nắm bắt tâm tư. Từ sự e dè ban đầu, học viên đã chia sẻ với chị về hoàn cảnh của bản thân; cùng những lo lắng trước khi được trở về với cộng đồng… Bằng mối quan hệ cá nhân, sau đó Trung tá Hoàng Ngọc Hà đã giúp học viên này có được một công việc tại một trại lợn ở Phú Thọ. Hôm nhận được tháng lương đầu tiên bằng công sức lao động của mình, người đàn ông đã gọi điện thoại, xúc động cảm ơn chị.
Rời cơ sở cai nghiện, hình ảnh của dãy số điện thoại trên bức tường cùng lời chia sẻ của Trung tá Hoàng Ngọc Hà vẫn hiện lên trong tâm trí tôi. “Chúng tôi ghi số điện thoại công khai ở đây để mỗi học viên sau khi rời cơ sở cai nghiện có thể lưu lại. Mỗi khi gặp phải khó khăn, họ có thể gọi điện thoại... Khi đó, sự chia sẻ của các thầy cô sẽ giúp học viên có thêm nghị lực, nói không với ma tuý”.
Không khí đón Tết ở các cơ sở cai nghiện tỉnh Thanh Hóa 
Tết kỷ cương, Xuân nghĩa tình ở Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 Đà Nẵng 
