Theo quy định mới về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ, từ ngày 1/7/2022, cơ sở đào tạo lái xe phải trang bị và sử dụng thiết bị mô phỏng lái xe (cabin học lái xe ôtô) để đào tạo cho học viên.Thế nhưng, đến thời điểm này, vẫn chưa có doanh nghiệp, đơn vị sản xuất nào công bố sản phẩm cabin học lái hợp quy ra thị trường. Cùng đó, nhiều trung tâm sát hạch đào tạo lái xe cũng chưa mua thêm thiết bị.
Phần lớn các trung tâm đào tạo chưa mua thêm thiết bị
Với mục đích nâng cao kỹ năng điều khiển cho học viên tại các trung tâm đào tạo lái xe, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã ban hành Thông tư 01/2021 đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29/2015 và Thông tư 12/2017 về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ, trong các phần thi có sát hạch lái xe trên phần mềm mô phỏng. Các trung tâm sát hạch lái xe sẽ sử dụng phần mềm mô phỏng những tình huống giao thông để sát hạch lái xe từ ngày 1/6/2022 và trang bị, sử dụng cabin học lái ôtô để đào tạo lái xe ôtô từ ngày 1/7/2022. Mỗi học viên sẽ được thực hành 3 giờ trên cabin học lái tại trung tâm đào tạo lái xe. Trong quá trình học, nếu học viên có nhu cầu sẽ đề nghị trung tâm bổ sung thêm giờ học.
Khi nhắc đến các quy định mới trên, ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Trung tâm sát hạch và cấp giấy phép lái xe ôtô Đức Thịnh cho hay, mô hình cabin điện tử đã có chủ trương áp dụng và Bộ GTVT đã ban hành quy chuẩn thiết bị. Tuy nhiên, ông Hải thừa nhận, hiện phần lớn các trung tâm đào tạo chưa mua sắm loại thiết bị này. Một mô hình cabin điện tử hiện nay giá dao động từ 100-500 triệu/thiết bị sẽ tạo gánh nặng cho các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe. Vì thế, Tổng cục Đường bộ phải sớm công bố các nhà cung cấp thiết bị đảm bảo quy chuẩn để chào giá cạnh tranh. Trong hai năm qua, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, lượng học viên học lái xe sụt giảm dẫn đến kinh phí nguồn thu ở các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe gặp nhiều khó khăn. Giờ bỏ ra hàng tỷ đồng để trang bị các ca bin học lái phục vụ cho việc thi sát hạch lái xe là điều không dễ dàng. Nếu bắt buộc phải trang bị sẽ gây áp lực tài chính cho những cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe.
Ông Nguyễn Thành Huân, nguyên phó giám đốc một trung tâm dạy nghề và sát hạch lái xe cho rằng, đối với cơ sở đào tạo lái xe dưới 1.000 học viên tối thiểu phải có 15-20 cabin, trong khi tổng mức đầu tư lớn. Thay vì học trên đó tại sao không cho học trên thực tế sân sa hình nhiều hơn. Nếu bắt buộc triển khai thì nên thu gọn giờ thực hành cabin ít và thay vào đó đầu tư vào xe mới, giáo viên tốt thì học viên sẽ học thực tế tham giao giao thông trên đường hơn bởi giờ đã có công cụ giám sát giờ học thực hành, học viên cũng học sa hình với các nội dung đào tạo như đường đèo dốc, giao cắt đường sắt…
Sẽ không được đào tạo nếu không trang bị
Ở góc độ cơ quan quản lý Nhà nước, ông Lương Duyên Thống, Vụ trưởng Vụ Phương tiện và người lái (Tổng cục Đường bộ Việt Nam) khẳng định, việc trang bị thiết bị mô phỏng để đào tạo lái xe là điều kiện kinh doanh bắt buộc đối với các cơ sở đào tạo lái xe. Nếu trung tâm nào không trang bị sẽ không được phép đào tạo lái xe ôtô. Với phần mềm và thiết bị mô phỏng lái xe, học viên sẽ được tập luyện kỹ năng và tập phản xạ trong điều kiện các yếu tố về địa hình, cung đường, thời tiết, tình trạng giao thông và các tình huống giao thông khác nhau nhằm nâng cao kỹ năng đảm bảo an toàn giao thông. Việc trang bị phần mềm và thiết bị mô phỏng lái xe vào quy trình đào tạo là một giải pháp để đổi mới công tác sát hạch lý thuyết và thực hành, góp phần nâng cao chất lượng chương trình dạy học.
Theo ông Thống, ngày 28/12/2020, Bộ GTVT đã ban hành 2 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị phục vụ quản lý đào tạo lái xe tại Thông tư số 37/2020/TT-BGTVT. Các doanh nghiệp sản xuất, nhà cung cấp trong nước và nhập khẩu thiết bị phải theo quy chuẩn này bao gồm cả nội dung các bài tập lái cụ thể. Khi sản xuất xong, doanh nghiệp đưa đi thử nghiệm và phải có chứng nhận phù hợp. Sau đó, nhà cung cấp tự công bố sản phẩm sản xuất ra hợp quy, Tổng cục Đường bộ công khai trên website của Tổng cục.
Đến nay, chưa có doanh nghiệp nào công bố sản phẩm cabin học lái hợp quy. Sau khi đã được lùi 1 năm, các cơ sở đào tạo lái xe trang bị và sử dụng ca bin học lái xe ôtô để đào tạo cho học viên sẽ được thực hiện từ 1/7/2022 được Bộ GTVT quy định. Tổng cục Đường bộ sẽ đôn đốc các sở triển khai theo đúng lộ trình này.
Đề xuất đưa nội dung lái xe trên đường cao tốc vào chương trình đào tạo cấp giấy phép lái xe
Tại Hội nghị trực tuyến sơ kết công tác đảm bảo an toàn giao thông quý 1, triển khai nhiệm vụ quý 2/2022 mới diễn ra gần đây, theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Trung, Cục trưởng Cục CSGT, một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ tai nạn trên các tuyến cao tốc thời gian qua là do kỹ năng lái xe còn yếu. Dẫn chứng, trong quý 1/2022, tai nạn giao thông trên các tuyến cao tốc đã xảy ra 49 vụ, làm 7 người chết, 19 người bị thương, so với cùng kỳ năm 2021, tăng 3 người chết, giảm 9 người bị thương.
Qua các vụ tai nạn giao thông trên đường cao tốc, nhận thấy nổi lên một số vấn đề đáng chú ý như ý thức của người tham gia giao thông, kỹ năng lái xe trên đường cao tốc còn yếu; phương tiện gặp sự cố... dẫn đến tai nạn giao thông. Do đó, Cục CSGT đề nghị Ủy ban An toàn giao thông quốc gia chỉ đạo các đơn vị chức năng nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe, đưa nội dung lái xe trên đường cao tốc vào chương trình đào tạo; phối hợp với lực lượng CSGT và ngành y tế quản lý lái xe, kiểm tra kỹ hồ sơ học lái xe, giấy khám sức khỏe để phát hiện kịp thời các trường hợp sử dụng chất ma túy, lái xe mắc bệnh tâm thần không đủ điều kiện lái xe để có biện pháp thu hồi giấy phép lái xe.
Cục CSGT sẽ thường xuyên rà soát các điểm đen tai nạn trên cao tốc, trên cơ sở đó sẽ kiến nghị cơ quan quản lý Nhà nước xử lý, không để xảy ra tai nạn giao thông.
Cấp giấy phép lái xe ngay sau khi có kết quả sát hạch trong năm 2022 
Giảm tần suất hoạt động xe vận tải, tạm dừng sát hạch lái xe 
