Cục Đăng kiểm Việt Nam nói gì về việc yêu cầu chủ xe ký cam kết khi kiểm định?

Từ ngày 1/3, các cơ sở đăng kiểm trên toàn quốc thực hiện cấp giấy chứng nhận kiểm định bản điện tử đối với xe ô tô.

Chiều nay (ngày 3/3), lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, trong giai đoạn đầu có thể phát sinh một số vướng mắc kỹ thuật, Cục sẽ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để khắc phục nhanh nhất, bảo đảm hoạt động kiểm định diễn ra thông suốt, đúng quy định.

Theo thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam, đến chiều 3/3, các trung tâm đăng kiểm đã kiểm định cho 11.102 xe ô tô, trong đó đã phát hành 7.345 giấy chứng nhận điện tử và 1.091 giấy chứng nhận đã cấp chưa phát hành. Số lượng phương tiện đã đồng bộ lên hệ thống cấp giấy chứng nhận nhưng chưa thực hiện xử lý là 1.593 xe. Ngoài ra, số lượng phương tiện đã đồng bộ lên hệ thống cấp giấy chứng nhận đang trình ký là 1.024 và có 49 xe đã đồng bộ lên hệ thống cấp giấy chứng nhận có trạng thái xử lý khác (từ chối, cập nhật dữ liệu).

Tuy nhiên, trong ngày đầu thực hiện các quy định mới, lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam thừa nhận, có một số lỗi phát sinh và thời gian thực hiện kiểm định bị chậm hơn. Đưa ra các giải pháp trong thời gian tới, Cục Đăng kiểm Việt Nam phối hợp với đơn vị cung cấp phần mềm rà soát, cập nhật và xử lý các lỗi phát sinh; tăng cường hỗ trợ kỹ thuật trực tuyến 24/7; yêu cầu và hỗ trợ các cơ sở đăng kiểm cập nhật phần mềm khắc phục và xử lý lỗi ngay khi được cung cấp; tối ưu hóa đường truyền và phân luồng xử lý dữ liệu để bảo đảm dữ liệu truyền được thông suốt. 

Bên cạnh đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đã đưa ra các giải pháp tạm thời để không gây ách tắc, không làm ảnh hưởng đến người dân như: các trường hợp đã hoàn tất kiểm định nếu có sự cố chưa cấp được giấy chứng nhận điện tử thì sẽ vẫn cấp tem kiểm định cho chủ xe và việc cấp giấy chứng nhận điện tử sẽ được cấp bổ sung sau đó trên hệ thống để chủ xe không bị mất thời gian phải chờ đợi.

Cũng trong chiều 3/3, liên quan đến việc yêu cầu chủ xe ký cam kết khi vào đăng kiểm, Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định, việc ký văn bản cam kết chỉ là giải pháp tạm thời và chỉ áp dụng đối với các trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ vượt quá số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất.

Về vấn đề này, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, việc đo khí thải được thực hiện theo các tiêu chuẩn hiện hành. Với ô tô sử dụng động cơ xăng, việc đo nồng độ CO, HC thực hiện theo TCVN 6204:2008. Với ô tô sử dụng động cơ diesel, quy trình đo áp dụng theo TCVN 7663:2007, trong đó phải thực hiện chu trình gia tốc tự do ít nhất ba lần và lấy giá trị trung bình cộng của ba lần đo sau cùng làm kết quả. Kết quả đo được công nhận khi chênh lệch giữa giá trị đo lớn nhất và nhỏ nhất của ba chu trình gia tốc tự do sau cùng không vượt quá 10 (% HSU- đơn vị đo độ khói của khí thải).

Đáng chú ý, đối với xe động cơ diesel, khi thực hiện chu trình gia tốc tự do, đăng kiểm viên phải đạp bàn ga nhanh đến hết hành trình để động cơ đạt số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất. Đây là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo kết quả đo chính xác. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều xe đã qua sử dụng bị hư hỏng hoặc không được bảo dưỡng, sửa chữa theo khuyến cáo của nhà sản xuất có thể gặp tình trạng bộ điều tốc (có chức năng giữ số vòng quay tối đa của động cơ không vượt quá giá trị thiết kế của nhà sản xuất) hoạt động không đúng thiết kế hoặc bị hư hỏng. Khi đó, số vòng quay tối đa của động cơ thực tế có thể vượt quá giới hạn của nhà sản xuất, tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng động cơ như gãy tay biên, vỡ nắp xi lanh…

Hiện nay, cơ sở dữ liệu của các cơ sở đăng kiểm chưa đầy đủ thông tin về số vòng quay tối đa của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất để làm căn cứ đối chiếu. Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã có hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm thực hiện. Cụ thể, thực tế, hầu hết các xe lắp động cơ diesel đều có bảng đồng hồ chỉ số vòng quay thực tế của xe. Trên đồng hồ này, có hiển thị "vùng màu đỏ" là vùng chỉ số vòng quay nguy hiểm của động cơ. Tùy từng nhà sản xuất sẽ khuyến cáo không hoạt động hoặc không hoạt động lâu dài tại số vòng quay này, cũng như cảnh báo cho lái xe biết hiện trạng số vòng quay thực tế của động cơ trong quá trình sử dụng để tránh các hỏng hóc phát sinh cũng như có biện pháp kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa kịp thời.

Trước khi đo khí thải, đăng kiểm viên kiểm tra số vòng quay lớn nhất của động cơ phát hiện vẫn nằm trong vùng màu đỏ và xác định không vượt quá số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất, vẫn thực hiện đo khói. Trường hợp không có căn cứ xác định số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất, đăng kiểm viên phải giải thích cho chủ xe hiểu để đưa xe vào cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa chính hãng để kiểm tra, điều chỉnh bộ điều tốc về đúng với giá trị theo thiết kế của nhà sản xuất trước khi kiểm định. Trường hợp chủ xe vẫn muốn tiếp tục kiểm định, sẽ phải ký văn bản cam kết.

Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, văn bản cam kết chỉ sử dụng riêng đối với trường hợp này, khi nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ vượt quá số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất, nhưng chủ xe vẫn muốn thực hiện đo khí thải sau khi đã được giải thích đầy đủ. Ngược lại, nếu có căn cứ xác định số vòng quay thực tế vượt quá mức thiết kế của nhà sản xuất, dù chủ xe ký cam kết cũng không được thực hiện đo khí thải, nhằm tránh nguy cơ hư hỏng động cơ.

Theo ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc yêu cầu ký cam kết ngoài trường hợp nêu trên, hoặc không giải thích rõ lý do là không đúng hướng dẫn của Cục Đăng kiểm. Đồng thời, đây chỉ là giải pháp tạm thời trong giai đoạn đầu triển khai quy định mới. Hiện Cục đang trong thời gian thu thập cơ sở dữ liệu từ các nhà sản xuất để cung cấp cho các cơ sở đăng kiểm số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất. Sau khi hoàn thành việc cung cấp cơ sở dữ liệu này, không cần thiết phải sử dụng bản cam kết nêu trên.