Theo cáo trạng, khoảng gần 12h khuya ngày 5/5/2022, Thủy đoàn II tuần tra kiểm soát tại khu vực Cồn Ngựa, phát hiện 12 tàu lắp thiết bị hút cát trái phép. Đồng thời, Tổ tuần tra cũng kiểm tra bãi tập kết cát tại bãi cát Ngọc Thảo (huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An) do Huỳnh Ngọc Thảo làm chủ.
Quá trình điều tra xác định từ tháng 2/2022 đến ngày 6/5/2022, Trương Văn Chinh thuê các tàu để khai thác cát trái phép, các phương tiện này không có giấy phép chuyển vùng, hết thời hạn đăng kiểm; cải tạo tàu gắn các thiết bị hoán cải để hút cát trái phép; giao tàu cho người điều khiển phương tiện không có giấy chứng nhận thuyền trưởng. Chinh trực tiếp tổ chức, điều hành nhóm thuyền trưởng, thuyền viên khai thác cát trái phép tại khu vực biển Cồn Ngựa để thu lợi bất chính.
Theo cáo trạng, tổng khối lượng Chinh đã khai thác là hơn 74.600 m3, giá trị tương đương hơn 9,4 tỷ đồng. Khi bị phát hiện sai phạm, ngày 6/5/2022, Chinh chuyển 2,9 tỷ đồng là tiền có được từ hành vi phạm tội trong tài khoản cá nhân sang tài khoản của vợ là Nguyễn Thị Chăm. Cùng ngày, Chăm và cậu ruột là Bùi Văn Bản cùng ra ngân hàng rút 6,4 tỷ đồng (bao gồm cả tiền trong tài khoản của Chăm), nộp vào tài khoản của Bản để dùng vào nhiều mục đích khác nhau. Ngoài ra, Bản còn được Chinh đưa thêm 3 tỷ đồng để giải quyết việc cho Chinh. Hành vi của Chăm và Bản phạm vào tội Rửa tiền.
Bên cạnh đó, khi nhận 3 tỷ đồng từ Chinh, theo chỉ đạo, Bản chuyển khoản cho Trương Văn Thắng để Thắng tìm người có chức vụ, quyền hạn nhằm giải quyết sai phạm trên theo hướng chỉ xử phạt hành chính, không tịch thu tàu. Hành vi này của Chinh và Thắng phạm tội Đưa hối lộ.
Đối với Bùi Văn Song (Phó Bí thư thường trực Đảng ủy và Chủ tịch HĐND xã Minh Hòa, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương), Phạm Thị Hoa (Phó Chủ tịch UBND xã Minh Hòa), theo cáo trạng, 2 bị can này phạm tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, khi ký xác nhận 6 giấy ủy quyền cho 9 tàu hút, lập không đúng thời gian; sự việc, mục đích ủy quyền cho Thắng thuê tàu, đồng thời làm việc cơ quan chức năng xem xét xử phạt hành chính, xin trả lại tàu.
Từ đó, Trương Văn Thắng dùng 6 giấy ủy quyền này cung cấp cho cơ quan chức năng để đưa vào hồ sơ vụ án, gây khó khăn, ảnh hưởng hoạt động điều tra.
Sau khi sự việc bị phát hiện, Trương Văn Chinh trao đổi với Trương Văn Thắng tìm người có khả năng, giải quyết “lo lót” để các tàu chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính, không bị tịch thu tàu. Thắng đã nhờ Bùi Văn Cường giúp. Thông qua giới thiệu, Cường liên hệ gặp Trịnh Văn Hưng (cán bộ Cục Hậu cần, Bộ Công an) nhờ giúp đỡ. Khi Cường liên hệ, Hưng đồng ý, báo có thể xử lý được và cần phải “lo lót” 3 tỷ đồng. Sau đó, Chinh chỉ đạo Bùi Văn Bản chuyển 3 tỷ đồng cho Thắng.
Ngày 9/5/2022, Thắng chuyển vào tài khoản của Cường 500 triệu đồng, nhưng Cường chỉ chuyển khoản cho Hưng 400 triệu đồng… Ngày 12/5/2022, Tổ công tác của Cục CSGT Bộ Công an, trong đó có ông Nguyễn Cao Cường đến xác minh và làm việc tại Công an xã Minh Hòa về nội dung ủy quyền. Cùng ngày, Thắng chuyển cho Cường 800 triệu đồng.
Từ ngày 9/5/2022 đến 12/5/2022, Thắng chuyển cho Bùi Văn Cường 1,6 tỷ đồng. Thắng khai chuyển để lo lót cho tàu hút cát bị kiểm tra, tạm giữ; Bùi Văn Cường khai chỉ có 800 triệu đồng là tiền lo lót, còn lại là tiền Thắng cho mượn cá nhân.
Đến ngày 24/5/2022, Thủy đoàn II, Cục CSGT, Bộ Công an chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án cho Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh tiếp nhận, thụ lý giải quyết theo thẩm quyền.
Ngày 27/5/2022, Trương Văn Chinh và Trương Văn Thắng bị bắt. Ngày 3/6/2022, Cơ quan CSĐT ra quyết định tạm giữ các tàu khai thác cát trái phép do Cục CSGT bàn giao. Ngày 9/6/2022, Bùi Văn Cường chuyển cho Trịnh Văn Hưng mượn 600 triệu đồng. Từ ngày 16/7/2022 - 29/12/2022, Trịnh Văn Hưng đã chuyển 1 tỷ đồng trả lại cho Bùi Văn Cường, bao gồm 400 triệu đồng tiền lo lót cho Thắng “giải phóng” tàu nhưng không được, và 600 triệu đồng vay mượn.
Quá trình điều tra, Hưng không thừa nhận có việc hứa hẹn với Bùi Văn Cường sẽ “lo lót” với chi phí 3 tỷ đồng. Còn 400 triệu đồng bị can nhận là tiền Bùi Văn Cường cho mượn cá nhân.
Cáo trạng xác định, mặc dù không quen biết, không có khả năng tìm gặp người có chức vụ quyền hạn, có thẩm quyền để giải quyết nhưng Trịnh Văn Hưng vẫn nhận 400 triệu đồng từ Bùi Văn Cường để tìm cách lo lót giải quyết các tàu của Thắng và Chinh chỉ bị xử phạt hành chính. Hành vi của Hưng đã phạm vào tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, còn Bùi Văn Cường phạm vào tội Môi giới hối lộ.
Truy tố 24 bị can trong đường dây lớn khai thác cát trái phép 
Bắt quả tang nhiều phương tiện khai thác cát trái phép trên sông Hàm Luông 
Xử phạt, tịch thu tàu sắt khai thác cát trái phép trên sông Sê San 
