Liên quan đến vụ án “Nhận hối lộ; Đưa hối lộ; Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Che giấu tội phạm” xảy ra tại Thái Nguyên và một số tỉnh, thành phố, Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an xác định, nguyên Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Thái Nguyên Trần Tùng đã lợi dụng chức vụ quyền hạn được giao, nhận hối lộ hơn 4,4 tỷ đồng để tham mưu, đề xuất UBND tỉnh Thái Nguyên chấp thuận chủ trương cách ly y tế đối với 3 chuyến bay; lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ hưởng lợi bất chính hơn 3,2 tỷ đồng để tham mưu, đề xuất UBND tỉnh Thái Nguyên chấp thuận chủ trương cách ly y tế đối với 5 chuyến bay.
Thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc tiếp nhận công dân Việt Nam từ nước ngoài về nước bằng hình thức tự trả phí cách ly y tế tại khách sạn, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành các Kế hoạch đảm bảo y tế phòng, chống dịch bệnh COVID-19 cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam làm việc, học tập, thăm thân, cách ly y tế trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Theo đó, UBND tỉnh Thái Nguyên giao Sở Ngoại vụ là đầu mối tổng hợp danh sách, hồ sơ của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị cho người nước ngoài nhập cảnh và thẩm định kể hoạch đón người của các đơn vị; chủ trì, phối hợp với Sở Y tế, Công an tỉnh và các đơn vị, địa phương có liên quan thẩm định điều kiện nhập cảnh và cách ly y tế, thống nhất phương án đón đoàn, thời gian, địa điểm cách ly và kế hoạch làm việc cụ thế đối với từng đoàn khách nhập cảnh, trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt, hỗ trợ và hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các thủ tục nhập cảnh và trong quá trình thực hiện cách ly, theo dõi theo kế hoạch.
Tại Sở Ngoại vụ tỉnh Thái Nguyên, Trần Tùng được giao thực hiện nhiệm vụ này. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao trong việc tham mưu, đề xuất UBND tỉnh Thái Nguyên chấp thuận chủ trương cách ly tại tỉnh Thái Nguyên, được sự giúp sức của Trần Thị Quyên, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sen vàng Đất Việt, viết tắt là Công ty Sen vàng Đất Việt, Trần Tùng đã có hành vi nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ để trục lợi cá nhân.
Cái bắt tay của nguyên Phó giám đốc Sở ngoại vụ và nguyên đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản
Khoảng cuối năm 2020, Vũ Hồng Nam, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản (bị can Giai đoạn 1 vụ án) liên hệ với ông Nguyễn Đình Việt, Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Thái Nguyên) đề nghị giúp đỡ, tạo điều kiện đưa công dân Việt Nam từ Nhật Bản về nước cách ly tại Thái Nguyên. Ông Việt sau đó đã cho Nam số điện thoại của Tùng để hai bên liên hệ.
Đầu tháng 3/2021, Tùng chủ động gọi điện cho Nam thông báo đã có địa điểm cách ly và đề nghị Nam gửi công điện về UBND tỉnh Thái Nguyên.
Về phần Nam, trước khi gửi công điện về UBND tỉnh Thái Nguyên, ông này đã giới thiệu và cho Lê Văn Nghĩa, Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch và Dịch vụ ăn uống Nhật Minh, viết tắt là Công ty Nhật Minh - bị can Giai đoạn 1 vụ án số điện thoại của Tùng để liên hệ thủ tục xin cách ly cho công dân ở tỉnh Thái Nguyên.
Tại một nhà hàng trên địa bàn TP Thái Nguyên, Tùng và Nghĩa đã thoả thuận, Nghĩa sẽ trao đổi để Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản có văn bản gửi tỉnh Thái Nguyên xin chủ trương cách ly (do tỉnh Thái Nguyên không giải quyết đề nghị xin cách ly của doanh nghiệp), các thủ tục để UBND tinh Thái Nguyên chấp thuận chủ trương cách ly sẽ do Tùng đảm nhiệm.
Trong quá trình nói chuyện, nguyên Phó giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Thái Nguyên đã yêu cầu Nghĩa, cho Công ty Sen Vàng Đất Việt do Trần Thị Quyên làm giám đốc thực hiện việc cách ly với chi phí trọn gói là 18 triệu đồng/1 khách (gồm chi phí khách sạn, ăn ở, chi phí test Covid, xe vận chuyển, chi phí khác như việc xin văn bản chấp thuận cách cách ly được thuận lợi); nhưng khi ký hợp đồng với Công ty Sen vàng Đất Việt chỉ thể hiện từ 10 đến 12 triệu đồng/1 khách cách ly, số tiền chênh lệch từ 6 đến 8 triệu đồng còn lại sẽ chuyển ngoài hợp đồng cho Quyên để chuyển lại cho Tùng. Nghĩa thấy chi phí trọn gói (trong đó có việc chi phí xin văn bản chấp thuận) mà Tùng đưa ra quá cao xin giảm nhưng Tùng không đồng ý nên buộc phải làm theo yêu cẩu của Tùng.
Sau khi thống nhất, Tùng gọi điện để Quyên đến gặp Nghĩa cùng trao đổi về việc tổ chức cách ly. Tại nhà hàng này, cả 3 cùng thống nhất về việc Quyên lo trọn gói các thủ tục cách ly cho khách tại Thái Nguyên (gồm khách sạn, ăn uống, đi lại, test Covid...); Nghĩa sẽ chuyển toàn bộ tiền trong hợp đồng và ngoài hợp đồng như thỏa thuận nêu trên cho Quyên; Nghĩa sẽ trao đổi để Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản có văn bản đề nghị UBND tỉnh Thái Nguyên tiếp nhận công dân từ Nhật Bản về nước được cách ly. Kết quả, Công ty Nhật Minh đã được tổ chức 3 chuyến bay (chuyến bay ngày 9/4, 4/5 và 28/9/2021), đưa tổng số 668 người về cách ly tại tỉnh Thái Nguyên.
Quá trình tổ chức thực hiện 3 chuyến bay, theo thỏa thuận, Nghĩa đã chuyển tổng cộng hơn 11 tỷ đồng cho Quyên, trong đó: Chuyển theo 3 hợp đồng đã ký với Quyên là 6,6 tỷ đồng; chuyển ngoài hợp đồng vào tài khoản cá nhân của Quyên và tài khoản do Quyên chỉ định (tài khoản của Trần Hải Phương là em trai Quyên) hơn 4,4 tỷ đồng.
Sau khi nhận được tiền từ Nghĩa, Quyên đã chuyển cho Tùng hơn 2,4 tỷ đồng thông qua tài khoản ngân hàng của Trần Quyết (em trai Tùng) và Nguyên Trung Dũng (bạn Tùng); chuyển hơn 1,9 tỷ đồng cho một số cá nhân và sử dụng phục vụ cách ly. Khi Cơ quan ANĐT Bộ Công an khởi tố vụ án Giai đoạn 1, Tùng đã nhờ Trần Quyết chuyển hơn 1,2 tỷ đồng để Quyên hợp thức việc để tiền ngoài hợp đồng với lý do nộp tiền thuế vào kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên.
Như vậy, Tùng đã nhận hối lộ 3 lần của Nghĩa qua Quyên, tổng cộng hơn 4,4 tỷ đồng; Quyên được hưởng lợi 300 triệu đồng khi tổ chức cách ly cho công dân theo đề nghị của Tùng.
Quá trình đấu tranh, Cơ quan ANĐT, Bộ Công an đã làm rõ hành vi "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" của bị can Trần Tùng. Quá trình điều tra xác định, sau chuyến bay ngày 28/9/2021, Nam không cho Nghĩa tiếp tục thực hiện chuyến bay đưa công dân Việt Nam từ Nhật Bản hồi hương cách ly y tế tại Thái Nguyên mà cho Trần Tùng tự đề cử công ty thực hiện. Trần Tùng lựa chọn bà Bùi Thị Kim Phụng (Đại diện Công ty Fujitravell, Nhật Bản) để phối hợp thực hiện.
Theo đó, bà Phụng sẽ liên hệ bán vé trọn gói cho công dân, thuê tàu bay đưa công dân từ Nhật Bản đến sân bay Nội Bài; chuyển tiền để Tùng thực hiện dịch vụ đón công dân từ sân bay Nội Bài về địa điểm cách ly, thực hiện các dịch vụ cách ly cho công dân. Sau khi thống nhất, Tùng đã lợi dụng chức trách, nhiệm vụ được giao, hướng dẫn bà Phụng mượn pháp nhân của Công ty Cổ phần Én Việt (viết tắt là Công ty Én Việt, do ông Trần Thanh Tân là Giám đốc và bà Bùi Thị Tuyết Mai là Phó Giám đốc), sử dụng Công văn Số 3065/UBND-KGVX ngày 2/7/2021 của UBND tỉnh Thái Nguyên chấp thuận chủ trương cách ly để xin và được Cục Lãnh sự đồng ý cho phép thực hiện 2 chuyến bay vào ngày 9/11/2021 (công văn số 4534/LS-BHCD ngày 3/11/2021) và ngày 20/11/2021 (công văn số 4660/LS-BHCD ngày 9/11/2021)…
Sau khi Công ty Én Việt được thực hiện chuyến bay đưa công dân Việt Nam từ Nhật Bản hồi hương cách ly tại tỉnh Thái Nguyên, Trần Tùng giao cho Quyên giám sát, thanh toán dịch vụ đón, cách ly cho công dân về trên 3 chuyến bay; giao bà Nguyễn Thị Hảo giám sát, thanh toán dịch vụ đón, cách ly công dân về trên 2 chuyến bay.
Với hành vi trên, Cơ quan ANĐT Bộ Công an xác định Trần Tùng đã lợi dụng chức vụ quyền hạn làm trái công vụ , thực hiện không đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, hưởng lợi số tiền hơn 3,2 tỷ đồng trong việc thực hiện 7 chuyển bay đưa công dân từ Nhật Bản về cách ly tại tỉnh Thái Nguyên.
Vụ "chuyến bay giải cứu" là hết sức đau lòng với ngành ngoại giao 
Các luật sư nói gì về mức án đề nghị trong phiên phúc thẩm vụ “chuyến bay giải cứu”? 
