Kể từ năm 1938 theo sáng kiến của cố Tổng thống Kyosti Kallio (1873-1940), người 4 lần làm thủ tướng, một quỹ phúc lợi đặc biệt đã được thành lập để trao quà cho các bà mẹ tương lai. Trong bối cảnh giữa thập niên 30 thế kỷ trước, Phần Lan khi ấy vẫn còn là một nước nghèo, với bức tranh kinh tế ảm đạm vì chủ yếu phụ thuộc vào nền nông nghiệp manh mún, lạc hậu. Song song tồn tại một thực trạng đáng báo động là tỷ lệ “chết yểu” ở trẻ sơ sinh cực cao, lên tới 65 trường hợp trên 1.000 ca sinh nở, đe dọa sự phát triển giống nòi.
Thoạt tiên, quỹ chỉ tặng quà cho những sản phụ thuộc các gia đình có thu nhập thấp, nhưng đến năm 1949 một điều khoản mới đã được bổ sung là tất cả mọi sản phụ trên cả nước đều được hưởng quyền lợi này, nhằm khuyến khích sự gia tăng dân số tại Phần Lan, quốc gia có mật độ dân cư thưa thớt nhất trong Liên minh châu Âu (EU).
“Theo Bộ luật Chăm sóc sức khỏe toàn dân, bất cứ phụ nữ nào có thai kỳ đến tháng thứ 4 đều bắt buộc phải đăng ký ghi danh ở một cơ sở y tế chuyên khoa, đảm bảo rằng việc mang thai sẽ được theo dõi chặt chẽ bởi các thầy thuốc có chuyên môn - bà Heidi Leysivesi, Giám đốc Cơ quan Bảo hiểm xã hội Phần Lan cho biết - Ngoài những chính sách ưu đãi như chăm sóc y tế hoàn toàn miễn phí ra, sản phụ sẽ được nghỉ hậu sản 3 năm, hoặc dài hơn nữa tùy theo tình trạng sức khỏe của đứa trẻ mà vẫn được nhận lương đầy đủ.
Với quà tặng do quỹ đặc biệt của nhà nước hỗ trợ, các bà mẹ có thể nhận hiện vật hoặc hiện kim theo yêu cầu. Nhưng thông thường, đa phần các trường hợp đều đăng ký nhận quà, chiếm tới 95% tổng số sản phụ. Còn nếu muốn lĩnh tiền mặt một lần sẽ nhận được 140 euro; trong khi quà tặng lại có giá trị nhiều hơn số tiền ấy, bao gồm tất cả mọi thứ cần thiết trong thời gian đầu sau khi sinh như tã lót, quần áo, đồ chơi... Đồng thời, vỏ hộp quà được thiết kế để có thể sử dụng như một chiếc nôi chắc chắn và tiện lợi dành cho em bé mới chào đời”.
Trong hộp chứa tất cả những món đồ thiết yếu cho trẻ sơ sinh.
Theo thời gian, việc nhận quà tặng đã trở thành thứ phong tục không thể thiếu đối với các bà mẹ vừa “vượt cạn”, biến thành niềm vui chung cho cả gia đình.
Chị Reyya Klemeti, 49 tuổi, cư ngụ ở ngoại ô thủ đô Helsinki, người mới sinh đứa con thứ 6 hồ hởi cho biết: “Tôi vô cùng hồi hộp khi ký nhận gói quà đặc biệt do nhân viên bưu tá mang đến tận nhà. Còn những người thân trong gia đình ai cũng háo hức muốn mở ngay để khám phá những món đồ bên trong... Đúng là trong hộp gồm những thứ thiết yếu cho một đứa trẻ sơ sinh như núm vú cao su, bỉm tã, nệm...
Nhưng điều thú vị nhất là các món quà tặng đều không lỗi mốt, cùng gam màu tương xứng với thị hiếu thời trang khác hẳn những hộp quà tôi từng nhận qua 5 lần sinh nở trước đây”. Đồng thời, chị Reyya cũng cho biết, rằng mẹ chồng chị, 78 tuổi, vẫn còn nhớ lần sinh đẻ đầu tiên, những năm 60 bà không biết cần chuẩn bị những gì, may mà gói quà hỗ trợ đã giải quyết mọi vướng mắc. Thậm chí, chiếc hộp đựng quà nếu muốn làm nôi vẫn có thể sử dụng tốt...
“Trong thực tế, nhiều sản phụ do lơ đễnh nên không sắm đủ những thứ cần thiết cho trẻ sơ sinh - bà mẹ trẻ Tita Vayrinen, 27 tuổi, thổ lộ - Do vậy quà tặng của chính quyền ít nhiều mang ý nghĩa tinh thần hơn là vật chất, bởi nhà nước đã chăm lo từng li từng tí cho sản phụ”.
Còn nữ Giám đốc H. Leysivesi cho biết thêm, quà tặng thay đổi tương ứng với quá trình phát triển của đất nước. Ở giai đoạn đầu chủ yếu là vải vóc để các bà mẹ tự may quần áo cho trẻ, trong Thế chiến II vải bông và đồ len dạ ưu tiên trước hết cho quân đội nên quà cho sản phụ mới sinh chỉ gồm tã giấy. Vào những năm 1950, quần áo may sẵn đã thay thế vải vóc, qua 2 thập niên kế tiếp trang phục sơ sinh được may bằng loại vải dệt kim mới tạo sự thoải mái cho con trẻ. Tới năm 1968, túi ngủ được thêm vào hộp quà dành cho các cặp vợ chồng đam mê dã ngoại, các năm tiếp theo lần đầu tiên bỉm, tã tiện dụng đã xuất hiện trong gói quà phù hợp với tiêu chí bảo vệ môi trường.
“Ý nghĩa chính của tập tục tặng quà sản phụ nhằm thúc đẩy việc chăm sóc trẻ em một cách tốt nhất, cũng là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của nhiều Chính phủ Phần Lan kế tiếp nhau”, Giám đốc H. Leysivesi khẳng định.
Theo đánh giá của giới chuyên gia am hiểu, phong tục “tưởng thưởng” các bà mẹ tồn tại suốt 75 năm qua, là một trong những yếu tố góp phần biến Phần Lan thành quốc gia có tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh thấp nhất hành tinh. Được biết, ngoài danh hiệu là đất nước có hệ thống giáo dục tốt nhất EU ra, Phần Lan còn nổi tiếng với thu nhập bình quân đầu người hơn 46.000 USD, cũng là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới luôn nâng cao mức sống của người dân
