I. Khoảng 8h30’ ngày 12/2/2011 (tức là chỉ 2 ngày trước ngày Valentine - ngày Lễ tình nhân theo quan niệm của phương Tây mới được du nhập vào Việt Nam ít năm gần đây, và được giới trẻ đón nhận nồng hậu), một số người dân ở khu vực hồ Hoàn Kiếm phải chứng kiến một "scene" kiểu phim tâm lý tình cảm pha bạo lực mà có lẽ chỉ những trí tưởng tượng phong phú của các đạo diễn gạo cội Hollywood mới có thể tạo ra.
Một chiếc xe taxi đi đến phố Đinh Tiên Hoàng, khu vực gần tượng đài Cảm tử quân và đền Bà Kiệu thì dừng lại. Một cô gái trẻ trong trang phục áo phao đỏ, quần bò bị đẩy xuống đường, ngay sau đó là một nam thanh niên (cũng mặc một bộ quần áo y hệt) từ trong xe lao ra, dùng dao nhọn đâm tới tấp. Cô gái vùng vẫy, chạy thoát về phía gốc cây đa đền Bà Kiệu thảm thiết kêu cứu. Chàng trai cầm con dao sáng loáng lên tự rạch cổ mình rồi phi thẳng xuống giữa hồ. Chưa hết, nam thanh niên còn tiếp tục dùng dao đâm mình nhiều nhát. Tuy nhiên, "pha" tự sát của anh này không thành công. Chàng trai từ từ bơi vào bờ và được vớt lên.
Cô gái được đưa đến Bệnh viện Việt - Đức, còn nam thanh niên được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Xanhpôn. Cho tới thời điểm này, cả hai đã qua cơn nguy kịch.
Theo Cơ quan Công an, 2 người trong vụ việc trên là cặp vợ chồng Cao Phương Duy (25 tuổi, ở ngõ Yên Ninh, quận Ba Đình) và Đỗ Phương Liên (20 tuổi, ở đường Yên Phụ).
Một điều tra viên thuộc Công an quận Hoàn Kiếm cho chúng tôi biết, nguyên nhân của vụ việc có thể là do mâu thuẫn bột phát. Duy và Liên đã có một thời gian yêu nhau rất thắm thiết, và cả hai đã tự nguyện chung sống với nhau như vợ chồng.
"Tuy nhiên, qua điều tra sơ bộ Duy có biểu hiện thần kinh không ổn định. Cơ quan điều tra hiện đang chờ kết quả giám định tâm thần của Duy để tiếp tục tiến hành các biện pháp tố tụng tiếp theo" - Điều tra viên này khẳng định.
Còn nhớ, ngày "Cá tháng tư" (1-4) cách đây ít năm, dư luận nhân dân quận Hà Đông (Hà Nội) được một phen rúng động bởi "vụ án giết người yêu cùng 99 bông hồng".
Tại nhà nghỉ Thanh Xuân (Hà Đông, Hà Nội) tại phòng 606, sau khi giết người yêu Đỗ Hữu Huy (Thanh Hóa) đã xếp 99 đóa hồng nhung xung quanh giường người yêu mình là chị N.T.L. thành hình chữ H-L (tên tắt của hai người).
Chưa hết, anh ta còn đặt một bó hồng bên cánh tay phải của chị L. như người đang ôm hoa ngủ. Trên bức tường trong phòng là những dòng chữ viết bằng máu với lời nhắn nhủ, sau khi hai người chết, gia đình hãy chôn cạnh nhau... và 8 trang giấy ghi nguệch ngoạc gửi lại gia đình hai bên với nội dung: do bố chị L. ngăn cấm nên hai người đã tự sát để được ở bên nhau mãi mãi.
Huy và L. cùng quê Thanh Hóa, học cùng nhau từ hồi phổ thông. Khoảng năm 2005, hai người yêu nhau. Năm 2007, chị L. thi đỗ vào Trường cao đẳng Kinh tế công nghiệp và ra Hà Nội học, trong khi đó Đỗ Hữu Huy vẫn làm thuê nay đây mai đó.
Đầu năm 2008, chị L. nói lời chia tay. Với ý nghĩ, "Nếu L. bỏ Huy thì không chỉ một mình Huy chịu đau khổ mà L. cũng phải chịu đau khổ như hắn. Huy đã thề bằng cách cắt tay mình để lấy máu viết lên ghế đá hai chữ L - H".
Níu kéo không được, Huy đành xin L. làm người yêu của Huy... nốt một đêm cuối cùng và được cô đồng ý. Cô gái vô tội không ngờ đó là đêm cuối cùng cô còn được sống trên cuộc đời này. Khi hai người về nhà nghỉ, Huy đã hòa thuốc độc vào nước cho L. uống. Thấy người yêu chết, Huy đi tìm dao, giấy bút và một bó hồng mang lên phòng, viết những dòng thư tuyệt mệnh, trách móc gia đình L. đã cấm đoán tình yêu của hắn với L.
Sau đó, hắn tự tử bằng cách tự cho điện giật. Song, vừa cắm dây vào ổ thì điện trong phòng bỗng nhiên bị tắt nguồn. Hắn đành dùng dao nhọn đâm vào bụng hai nhát và lên giường nằm cạnh người yêu nhưng đến khi tỉnh dậy, Huy thấy mình... chưa chết mới xuống nhờ chị chủ nhà nghỉ gọi cấp cứu.
Mới đây nhất, vào đúng ngày cuối năm 2010, khoảng 17h, có một đôi nam nữ là Nguyễn Văn Q. và chị Trần Lê X. (cùng trú ở huyện Thường Tín, Hà Nội) vào thuê phòng 203 của một nhà nghỉ.
Đến 6h sáng hôm sau, có hai người là ông Trần Văn P. (người nhà chị X.) cùng anh Cấn Huy Cường (trú tại Liên Ninh, Thanh Trì) là cán bộ Đội Cảnh sát phụ trách xã, Công an huyện Thanh Trì, đến nhà nghỉ tìm Q. và X.
Khi lên phòng 203, mọi người phát hiện chị X. nằm trên giường, trên người có nhiều thương tích và vết máu. Nguyễn Văn Q. sau khi thấy mọi người vào đã dùng dao tự đâm nhiều nhát vào người mình.
Mọi người đưa Q. và X. đi cấp cứu tại Bệnh viện Quân y 103 song không kịp. Cả 2 đã tử vong tại bệnh viện.
II. Không đến mức thể hiện tình cảm một cách "bạo lực" như những vụ việc đã dẫn ở trên, song thời gian vừa qua giới trẻ Hà Nội cũng đã liên tục cho ra đời những màn tỏ tình đầy chất "xi nê", gây xôn xao dư luận.
Ngày 6/1/2011, giữa cái lạnh căm căm dưới 10oC, không quản ngại những cơn gió mùa đông bắc đang tràn về, một cậu thanh niên chân trần đạp cát hì hục đào, vẽ giữa bãi sông Hồng, ngay dưới chân cầu Long Biên - nơi người yêu anh thường qua lại.
Nung nấu từ mấy ngày trời, chiều hôm ấy, Tuấn Anh (trú tại phường Phúc Tân, Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã mang một chiếc que thật dài, thật chắc rồi chọn chỗ cát mịn nhất để thực hiện tác phẩm của mình. Nhiều người qua cầu Long Biên đã phải ngỡ ngàng trước cảnh tượng một trái tim lớn "khắc" tên hai người Tuấn Anh - Kim Thanh xuất hiện giữa sông nước. Để có được "tác phẩm" ấy, chàng trai si tình đã mất rất nhiều công đào đi vẽ lại, bởi gió cát sông Hồng cứ "vùi lấp trái tim anh". Pha tỏ tình lãng mạn dưới chân cầu Long Biên khiến rất nhiều người hiếu kỳ và lại nhanh chóng được dân tình đưa tin trên mạng và "nô nức" bàn tán.
Trước đó, tháng 4/2010, tại ký túc xá (KTX) Học viện Báo chí và Tuyên truyền (Cầu Giấy, Hà Nội), nhiều sinh viên đã được một phen mắt tròn mắt dẹt trước màn tỏ tình lãng mạn của chàng sinh viên lớp X.D.Đ K26 và nàng sinh viên lớp Kinh tế chính trị K26...
Từ đêm hôm trước, Vi Ngọc Phú - sinh viên lớp X.D.Đ K26 (quê ở Lạng Sơn) đã mua hàng trăm bông hồng rồi ngắt cánh, tạo một trái tim đỏ rực rỡ. Xong xuôi, đúng 0h ngày 10/4, chàng dắt tay nàng Hoàng Thị Thanh L. (quê ở Ninh Bình) lớp Kinh tế chính trị K26 tiến đến trái tim, nhẹ nhàng tháo giày cho nàng, rồi cùng dắt tay nhau bước vào bên trong khu vực trái tim và... tỏ tình. Đôi bạn trẻ được đông đảo sinh viên trong KTX reo hò, cổ vũ.
Không chịu thua kém bậc đàn anh, một học sinh Trường THPT Phan Huy Chú (Hà Nội) đầu năm 2010 cũng đã dàn xếp một vụ tỏ tình đầy lãng mạn với cô bạn gái của mình. Chàng đã bỏ công rắc những cánh hồng thật xinh thành trái tim khổng lồ ngay giữa sân trường. Trước trái tim ấy là dòng chữ "M love T" khéo léo "khắc" bằng cánh hoa. Nàng tay cầm bó hồng, tay lau nước mắt cùng chàng đứng trong trái tim ấy trước sự reo hò, cổ vũ của rất nhiều bạn học háo hức vây quanh. Màn tỏ tình gây náo loạn sân trường chỉ kết thúc bởi sự có mặt "dàn xếp lại trật tự" của một giáo viên trong trường.
III. Trao đổi với chúng tôi, chuyên gia tâm lý Đinh Đoàn cho biết, gần đây một số bạn trẻ có những cách tỏ tình mà chúng ta cho là thái quá, ví dụ như kết hàng trăm bông hồng thành hình trái tim ở nơi công cộng, hoặc ra bãi sông Hồng làm việc này việc nọ... nếu như xét về quyền thì chẳng ai có thể cấm đoán.
Đặc biệt, giới trẻ hiện nay tiếp nhận nhiều kiến thức, luồng văn hóa khác nhau, nên nhu cầu được bày tỏ tình cảm một cách "khác người" cũng là một điều dễ hiểu.
Tuy nhiên, xét một cách đơn giản, hai chữ "tỏ tình" - nghĩa là bày tỏ tình cảm với người mình yêu mến thì có nhiều cách khác nhau để thể hiện, và cũng là để cho đối tượng của mình biết chứ không phải là cho cả thiên hạ biết nên tại sao lại phải làm một cách rầm rộ, có phần thái quá như thế. Trong cuộc sống, bản thân tình yêu là một thứ tình cảm tương đối thầm lặng. Trên thực tế, có nhiều đôi lứa việc yêu nhau chỉ được thể hiện đơn giản bằng những cái nhìn, cái nắm tay... nhưng tình cảm của họ vẫn rất thắm thiết, bền chặt.
Việc tỏ tình rầm rộ, một mặt nào đó có thể khiến cho một số bạn trẻ cảm thấy tự hào, thấy giá trị của mình được nâng cao hơn. Tuy nhiên, thử đặt trường hợp người được tỏ tình lại... không có tình cảm đối với người kia, thì lại thành ra vô duyên, kệch cỡm. Điển hình như vụ tỏ tình của một bạn gái Trường đại học Ngoại thương với một bạn trai. Cô này đã dẫn đầu một đoàn quân với trống dong cờ mở để thể hiện tình cảm với cậu kia. Song, đối tượng thì "lặn" không sủi tăm.
"Nó sẽ đẩy người kia vào tình huống khó xử. Thậm chí đối với chính bản thân người đi "cầm cưa" cũng không chắc đã thoải mái hơn. Vì chắc gì tình cảm của mình đã được "đối phương" đón nhận. Và nếu chắc là "OK" rồi thì còn việc gì phải thể hiện một cách quá khích đến như thế?".
Chuyên gia tâm lý Đinh Đoàn cũng khẳng định, những hiện tượng tỏ tình một cách thái quá sẽ vẫn sẽ tồn tại, song nó cũng không trở thành một trào lưu rầm rộ.
Chung quan điểm, Thạc sĩ tâm lý học Nguyễn Thị Tâm nhận xét, có một số bạn trẻ chọn kiểu tỏ tình ồn ào này sẽ là con đường nhanh nhất để chinh phục trái tim người đẹp và... mau nổi tiếng. Tuy nhiên, tình yêu - loại tình cảm đặc biệt có tính chất riêng tư nên tâm lý người Việt luôn thể hiện sự kín đáo trong chuyện bộc lộ loại tình cảm rất thiêng liêng này.
Qua những cách tỏ tình nơi công cộng mà một số bạn trẻ từng thể hiện, đa số các bạn hài lòng vì được sự quan tâm, hiếu kỳ của công chúng, được nổi tiếng, quan trọng hơn là chinh phục cả trái tim người đẹp. Vậy là nhà nhà, người người bày trò tỏ tình sao cho "lạ" và "độc" nhất. Bạn trẻ có thể làm mọi cách thức, con đường để bày tỏ hay chứng minh tình yêu của mình. Vấn đề cần lưu ý là cách gì thì cách, tình cảm đó phải thật sự chân thành, nghiêm túc, trưởng thành và có trách nhiệm.
Đánh giá cách thể hiện tình cảm theo kiểu bạo lực, kiểu như... giết người mình yêu, chuyên gia tâm lý Đinh Đoàn khẳng định: Những trường hợp này không còn là vấn đề "thích thể hiện" của giới trẻ nữa rồi mà nó đã thuộc phạm trù cách hành xử trong tình yêu. Một số bạn trẻ muốn hành động theo kiểu "Romeo và Juliet", song họ không nghĩ rằng đó là lối hành xử ích kỷ đối với gia đình, người thân và chính đối tượng mình yêu. Họ cho rằng, như vậy thì cả hai sẽ được "bên nhau mãi mãi" mà không biết rằng chính việc ấy đã để lại những hậu quả khó lường, những nỗi đau khôn nguôi cho gia đình.
Ông cảnh báo, hiện cũng đang nổi lên cách hành xử với nhau, ngay cả đối với người mình yêu thương (hoặc đã từng) đang đi vào bạo lực hóa. Họ có thể dùng vũ lực, thậm chí là không từ một biện pháp nào để giữ tình cảm mà mình đã đánh mất, hoặc không được đáp lại.
Có lẽ đã đến lúc cần phải nâng cao kỹ năng sống, cần giáo dục cách hành xử có văn hóa. Phải biết kiềm chế bản thân, làm chủ cảm xúc giải quyết vấn đề một cách hợp lý, hợp tình