Hành trình phá án
Vụ nổ xe máy tại thôn Sơn Nam, xã Nam Sơn, Bắc Ninh vào sáng ngày 1/12/2011 khiến hai mẹ con chị Nguyễn Thị Quỳnh (SN 1982) và con gái Nguyễn Khánh Vân (SN 2006) tử vong xảy ra trong bối cảnh trên toàn quốc liên tiếp xảy ra các vụ cháy xe máy nên lúc đầu, nghi vấn đây là một vụ tai nạn. Trong đơn gửi đến cơ quan chức năng, phía gia đình anh Quế cũng không đặt vấn đề nghi ngờ có bàn tay kẻ xấu làm hại vợ con mình. Điều này cũng khiến định hướng điều tra ban đầu gặp nhiều khó khăn.
Đầu mối của vụ án bắt đầu hé mở khi ngày 21/12/2011, Viện KHHS Bộ Công an qua giám định chính thức có kết luận tìm thấy dấu vết thuốc nổ TNT và 2 mảnh kíp nổ vỏ nhôm. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã quyết định khởi tố vụ án hình sự "Giết người" và thành lập Ban chuyên án do Đại tá Nguyễn Văn Vinh, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự (PC45) Công an tỉnh Bắc Ninh làm Trưởng ban. Công an TP Bắc Ninh và các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh Bắc Ninh đã được huy động để điều tra vụ án này, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Ban giám đốc Công an tỉnh và lãnh đạo Cục Cảnh sát hình sự (C45) Bộ Công an.
Sau khi điều tra và loại trừ những giả thiết như có đối tượng cài thuốc nổ để hạ uy tín hãng xe Honda, hay có kẻ muốn "khủng bố" Công ty Canon, nơi chị Nguyễn Thị Quỳnh làm việc, Ban chuyên án tập trung vào hướng điều tra thứ 3, rà soát toàn bộ thành viên trong gia đình anh Nguyễn Văn Quế và làm rõ mối quan hệ của từng người, tìm ra mâu thuẫn và những điểm nghi vấn có thể liên quan đến vụ án.
Ở thôn Sơn Nam, xã Nam Sơn, Bắc Ninh, gia đình anh Quế được đánh giá là "cơ bản": Bố anh Quế mất năm 1977, bà Nguyễn Thị Tạc (70 tuổi) ở vậy nuôi 3 con khôn lớn. Chị gái anh Quế là Nguyễn Thị Thục (43 tuổi) làm giáo viên tiểu học, lấy chồng ở xã bên. Vợ chồng anh Quế, chị Quỳnh đều là công nhân. Anh Quế là công nhân nhà máy gạch, có tiếng làm ăn chăm chỉ, thường xuyên vượt ngày công, không rượu chè, được mọi người quý mến. Chị Quỳnh, vợ anh Quế là người cùng thôn. Ban đầu khi yêu nhau, gia đình chưa đồng thuận lắm nhưng thấy đôi trẻ quyết tâm kết hôn, hai bên đều vui vẻ. Từ ngày về nhà chồng, chị Quỳnh cũng rất chăm chỉ làm ăn, tích cóp nên năm 2010, hai vợ chồng đã xây được ngôi nhà hai tầng khang trang.
Riêng hai vợ chồng cô con gái út bà Tạc là Nguyễn Thị Hồi, Nguyễn Đức Tiềm không được suôn sẻ như anh chị. Trước khi lấy Tiềm, chị Hồi đã có một đời chồng. Lý do chị Hồi quen Tiềm bắt nguồn từ chiếc sim điện thoại cũ. Sau một thời gian vứt chiếc sim đó đi, khoảng trước Tết năm 2008, chị Hồi bỗng nhiên nảy ra ý định gọi vào chiếc sim cũ xem người dùng sau là ai. Tết năm đó, chị Hồi hẹn Tiềm đến Bắc Ninh chơi để gặp mặt.
Rồi họ yêu nhau. Tiềm đưa chị Hồi về nhà tại xã Duy Tân, huyện Kinh Môn, Hải Dương để ra mắt gia đình. Biết chị Hồi là gái "nạ dòng" nhưng mẹ của Tiềm không ngăn cản mà hoàn toàn tôn trọng sự lựa chọn của con, mặc dù Tiềm là con cả và là con trai duy nhất. Ngay cả sau này, khi Hồi mang bầu đứa con thứ hai, giữa hai vợ chồng xảy ra xích mích, mẹ Tiềm cũng không bênh con trai mà lại bảo vệ con dâu.
Đầu năm 2009, Tiềm kết hôn với chị Hồi. Hai người đưa nhau về quê Tiềm ở. Cuối năm 2009, chị Hồi sinh con trai, đặt tên là Đức Anh. Cháu bé có dấu hiệu chậm phát triển trí tuệ nên thường xuyên phải nằm bệnh viện theo dõi. Giữa năm 2011, giận chồng nên Hồi đưa con trai về nhà mẹ đẻ ở. Vợ chồng anh Quế đứng ra cưu mang hai mẹ con. Nhiều lần Tiềm lên đón vợ về nhưng chị Hồi không chịu nên tháng 7/2011, Tiềm về nhà anh Quế ở cùng. Vợ chồng anh Quế làm thêm ngôi nhà ngang cho vợ chồng Tiềm ở. Tuy nhiên, vợ chồng Tiềm không được ở biệt lập bởi ngôi nhà ngang này có cửa ngách thông lên nhà chính của vợ chồng anh Quế. Bếp núc cũng bố trí tại nhà ngang, còn nhà vệ sinh lại ở nhà chính. Không chỉ có vậy, chị Quỳnh còn để chiếc xe máy Honda mới mua trong gian nhà ngang này. Vị trí để xe ngay gần giường ngủ của vợ chồng Tiềm.
Về phía Tiềm, vốn là người kiệm lời, ít giao du từ nhỏ. Thế nên hôm Tiềm tổ chức đám cưới cũng rất ít khách. Quá trình học phổ thông tại địa phương, anh ta đúp tới 2 năm liền. Nhưng sau đó, Tiềm ra Hà Nội học. Khi đi xin việc, Tiềm xuất trình nhiều bằng cấp: bằng tại chức Đại học Sư phạm ngoại ngữ chuyên khoa Anh - Trung, bằng quản trị kinh doanh của Đại học Mở, bằng Tin học. Hành tung của Tiềm nghe chừng khá bí ẩn. Anh ta đã làm việc ở khá nhiều nơi, trong đó từng làm việc tại một khách sạn ở Hà Nội và một văn phòng công ty du lịch ở Quảng Ninh. Khi về Bắc Ninh ở cùng vợ, Tiềm xin vào làm tại khách sạn Phượng Hoàng 3.
Lật lại vụ nổ 2 năm trước
Quá trình tìm hiểu các mối quan hệ của Tiềm tại địa phương, các điều tra viên đặc biệt chú ý tới một người bạn thân của Tiềm là anh Lê Đức Trung (32 tuổi), kỹ sư giám sát thi công Nhà máy xi măng Hoàng Thạch. Anh Trung bị cụt một chân trái trong một vụ nổ xe máy xảy ra tối 18/6/2010, mà đến nay vẫn chưa tìm ra nguyên nhân. Đối với vợ chồng Tiềm, anh Trung không chỉ là người bạn tốt mà còn là ân nhân. Vì chơi với Tiềm từ nhỏ nên khi Tiềm lấy vợ, thấy Hồi không có công ăn việc làm, anh Trung đã xin cho Hồi vào làm tạp vụ tại văn phòng Công ty lắp máy 691, đơn vị chuyên lắp đặt máy móc cho Công ty xi măng Hoàng Thạch. Năm 2010, Tiềm bị tràn dịch màng phổi phải nghỉ cả tháng ở nhà điều trị. Trung tới thăm, cho bạn 5 triệu đồng để chữa bệnh.
Do văn phòng của Công ty 691 đặt trong Công ty Hoàng Thạch nên thỉnh thoảng, Hồi có đi nhờ xe máy của anh Trung. Nghi ngờ vợ có quan hệ tình cảm với người bạn thân, có lần Tiềm gọi Hồi ra quán nước nói chuyện và đề nghị anh Trung làm chứng. Hồi khóc, cam đoan không có ai khác. Chuyện cũng qua đi, nhưng giữa hai vợ chồng Tiềm thỉnh thoảng xảy ra cãi nhau. Cho đến khi anh Trung bị tai nạn, dường như Tiềm đã bỏ qua chuyện cũ nên rất tích cực vào viện chăm sóc bạn. Thấy anh Trung phải cắt bỏ một nửa chân trái, Tiềm khóc tu tu bảo rằng, nếu đổi được cho bạn thì Tiềm sẵn sàng, vì Trung được học hành đàng hoàng, có công việc và tương lai tốt đẹp như vậy…
Vụ án đã xảy ra hơn hai năm, khi các điều tra viên tìm gặp anh Lê Đức Trung, nạn nhân cũng không thể nghi ngờ cho ai. Động viên anh Trung cố nhớ lại trước khi xảy ra vụ nổ, có cho người nào mượn xe không. Lúc này, anh Trung mới chợt nhớ ra một tuần, người bạn thân Nguyễn Đức Tiềm có hỏi mượn xe máy đi công việc. Nhưng Tiềm cũng chỉ đi một lúc rồi trả xe ngay. Sau đó, anh Trung sử dụng xe đi lại bình thường. Liệu có mối liên hệ nào giữa Tiềm và vụ nổ xe bí ẩn khiến anh Trung bị cụt một chân trái hay không, nhất là khi Tiềm đã có ý nghi ngờ, ghen tuông với người bạn thân? Để làm rõ điều này, Ban chuyên án đã cử những điều tra viên dày dạn kinh nghiệm và lãnh đạo các phòng nghiệp vụ đích thân làm việc với Công an Hải Dương để thu thập, thẩm tra tài liệu vụ nổ xe máy này. So sánh với vụ nổ xe ở Bắc Ninh, có rất nhiều điểm trùng khớp. Thứ nhất, cả hai vụ đều sử dụng thuốc nổ TNT. Thứ hai, điểm phát nổ đều từ bên trái. Anh Trung bị cụt chân trái. Còn cháu Khánh Vân, sức công phá của chất nổ đã "cưa" chân trái của cháu văng xa 7 mét.
Bí mật theo dõi hành tung của Nguyễn Đức Tiềm. Vụ nổ kinh hoàng, gây xôn xao dư luận như vậy, bản thân Tiềm là người có mặt tại hiện trường và đưa các nạn nhân đi cấp cứu, tuy nhiên khi đến chỗ làm, Tiềm lại không hé răng kể chuyện. Thỉnh thoảng, Tiềm mở mạng xem thông tin về vụ nổ, nhưng nếu có người khác đến gần, anh ta lại tắt đi ngay.
Tội ác kinh hoàng của gã em rể
Sáng 12/1/2012, Nguyễn Đức Tiềm được mời đến Cơ quan điều tra làm việc với lý do anh ta đã sử dụng bằng giả. Chưa biết nội dung làm việc gì, nhưng thái độ của Tiềm tỏ ra khá bình tĩnh. Anh ta chủ động nói với điều tra viên: "Chắc các anh lại làm việc về vụ chị Quỳnh à?". Trong lúc đó, một tổ công tác thực hiện lệnh khám xét nơi ở của Tiềm. Cơ quan Công an đã thu được một hộp "đồ nghề" sửa xe máy với đủ các loại cờ lê, búa… để dưới gầm chiếc thùng sắt. Như vậy, Tiềm là người biết sửa chữa xe máy chứ không phải "một con ốc không biết" như những gì người nhà anh ta thường nói.
Trong suốt ngày 12/1, các trinh sát trẻ, tầm ngang tuổi được lựa chọn để làm việc với Tiềm. Đại tá Nguyễn Văn Vinh giải thích, những người cùng lứa tuổi thì dễ nói chuyện, dễ chia sẻ. Và những câu chuyện gia đình được khơi gợi, đã khiến Tiềm dần bộc lộ bản chất.
Sáng 13/1, biết Tiềm là người theo đạo Thiên Chúa, Đại tá Nguyễn Văn Vinh yêu cầu anh em tạo khoảng lặng cho Tiềm cầu nguyện trước khi ăn sáng. Thế nhưng cho đến lúc bát mỳ tôm trứng bốc hơi nghi ngút được đưa đến trước mặt, Tiềm vẫn tiếp tục cầu nguyện và từ chối bữa sáng. Phải chăng hắn đang bị ám ảnh tội lỗi? Trong suốt cả ngày hôm đó, đến lượt các điều tra viên dày dạn kinh nghiệm vào cuộc. Đến khoảng 20 giờ ngày 13/1 thì Tiềm đổ gục. Hắn xin được gặp trực tiếp đồng chí Nguyễn Văn Vinh. Tiềm xin lỗi về những việc mình đã gây ra, và bắt đầu khai báo hành vi phạm tội dã man của mình.
Ngay trong đêm 13/1, khi tiến hành thực nghiệm điều tra, Ban chuyên án và anh em trinh sát đều rùng mình trước sự nham hiểm, tàn độc của Tiềm khi hắn diễn lại cách thức cài mìn. Tên Tiềm đã tính toán rất kỹ, nếu để mìn phát nổ khi chị Quỳnh khởi động xe máy ngay gần nhà thì có khi vợ chồng hắn cũng "dính" mìn. Thế nên hắn đã chuyển phần dây kích nổ nối với đèn hậu. Mìn chỉ phát nổ khi chị Quỳnh đạp vào phanh sau. Theo dự tính của Tiềm thì lúc đó chị Quỳnh đã đi ra khỏi nhà khá xa. Còn trong vụ nổ đối với anh Trung, trước khi cài mìn, Tiềm cũng đã bỏ rất nhiều thời gian để tìm hiểu quy luật sinh hoạt của nạn nhân. Tiềm biết anh Trung hay sử dụng xe máy vào ban ngày. Y nối dây kích nổ với dây đèn pha trước của xe máy. Chính vì vậy, Tiềm mượn xe của anh Trung đi lại và cài mìn sẵn. Và một tuần sau, trong một buổi liên hoan muộn, khi về anh Trung phải bật đèn pha trước khiến vụ nổ đã xảy ra.
Trong vụ nổ mìn hại anh Trung, dù rất thù tức người bạn nhưng Tiềm cố kìm lại. Hai tháng sau khi Hồi nghỉ việc tại Công ty 691, đến tháng 6/2010, Tiềm mới ra tay. Quá trình ở nhờ nhà anh Quế, mặc dù nhiều lần xảy ra va chạm nhưng Tiềm chịu nhịn, không hề tỏ thái độ phản ứng. Có bữa vợ chồng Tiềm đang ăn cơm thì ở nhà trên quét nhà làm bụi bay mù mịt xuống nhà dưới. Rồi nhiều lần chị Quỳnh đi làm về, phóng xe máy vào thẳng nhà ngang. Tiếng động cơ xe, khói xe làm Tiềm khó chịu, tức tối nhưng y cũng không nói gì, vẫn tỏ thái độ nhũn nhặn của một kẻ ở rể… Có ai ngờ đối với một người thâm hiểm như Tiềm, những mâu thuẫn nhỏ nhặt trong sinh hoạt ấy cứ tích tụ và nuôi lớn lòng hận thù trong hắn, biến hắn thành một con rắn độc, sẵn sàng tấn công cả những người thân yêu nhất, những người mà lẽ ra hắn phải chịu ơn họ. Người nhà chị Quỳnh đau đớn cho biết, khi từ giã cõi đời, chị Quỳnh còn đang mang trong mình một mầm sống mới.
Đại tá Nguyễn Văn Vinh kể rằng, trước khi dẫn giải Tiềm vào nhà tạm giam của Công an tỉnh, các anh có hỏi nguyện vọng của hắn bây giờ là gì. Hắn bảo muốn được gặp mẹ để xin mẹ tha thứ cho tội lỗi mà hắn đã gây ra. Hắn cũng nói rằng từ ngày xảy ra vụ nổ đến nay, hắn luôn bị ám ảnh và thương cháu Khánh Vân. Những lần chở anh Quế xuống bệnh viện chăm con, hắn đã được tận mắt chứng kiến sự tàn độc của chính mình đối với đứa trẻ. Nhưng đó chỉ là những lời vớt vát, ngụy biện. Bởi tội ác mà hắn gây ra trời không dung, đất không tha, mãi mãi bị người đời nguyền rủa
