1. Cho đến khi Nguyễn Văn Thiện sa lưới pháp luật, dư luận mới đặt câu hỏi rằng tại sao một thanh niên chỉ 33 tuổi, tự xưng là "giáo sư thuộc Cơ quan nghiên cứu vũ trụ Hoa Kỳ (NASA)" - mà đúng ra, tên gọi chính xác của NASA, là "Cơ quan Hàng không - Không gian Hoa Kỳ" - hoặc "Giáo sư Vinh Sơn - Viện trưởng Viện Công pháp quốc tế thuộc Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam", hoặc "Tiến sĩ khoa học" nhưng lại có khá nhiều người tin răm rắp mà không cần quan tâm đến chuyện xác minh, tìm hiểu xem những chức danh đó có thật hay không, để rồi cuối cùng mắc lừa mà điển hình như ông Nguyễn Văn Tuấn, nguyên Trưởng phòng tiếp công dân, trực thuộc Hội đồng nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT).
Qua 4 lần gặp gỡ, tiếp xúc, Nguyễn Văn Thiện đã giăng bẫy nhằm xơi tái chiếc ôtô Lexus biển kiểm soát 72L3-3779 của ông Tuấn. Tuy nhiên, xem ra số ông Tuấn vẫn còn may lắm bởi lẽ ý đồ ấy chưa kịp thực hiện, thì Nguyễn Văn Thiện đã bị Cơ quan An ninh điều tra - Công an tỉnh BR-VT khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam về hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Tìm hiểu chân tướng, mới hay Nguyễn Văn Thiện sinh năm 1978 tại xã Tây Vinh, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, tạm trú tại quận 10, Tp HCM. Năm 1997, sau khi thi rớt đại học, Thiện dạy kèm cho một số học sinh cấp 2, cấp 3 tại một cơ sở giáo dục ở tỉnh Bình Dương. Đến năm 2003, Thiện ra tỉnh Khánh Hòa, rồi xin xuất gia quy y tại chùa Pháp Hoa, Khánh Hòa. Tu được khoảng 2 năm, Thiện hoàn tục, lấy vợ.
Tháng 7/2010, một lần nữa Nguyễn Văn Thiện lại… đi tu, và lần này Thiện tu tại chùa Liên Hoa thuộc xã Mỹ Xuân, huyện Tân Thành, BR-VT. Nợ trần chưa dứt, cũng trong năm này, Thiện lấy thêm vợ nữa và người vợ ấy nghe đâu là một Việt kiều
Thế nhưng, bản lý lịch được UBND xã Vạn Lương, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa chứng nhận, mà Thiện thường đưa ra để bịp thì cực kỳ “hoành tráng”: Từ năm 1985 đến 1999 du học tại Italia. Từ năm 1999 đến 2001, là nghiên cứu sinh rồi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Triết học tại Viện Hàn lâm khoa học Hoa Kỳ. Sau đó đi… tu rồi được NASA mời về làm "giáo sư nghiên cứu", được "Viện Công pháp quốc tế thuộc Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam" bổ nhiệm là… Viện trưởng!
2. Ngược dòng thời gian, năm 2005, trong một lần cùng gia đình lên chùa Pháp Hoa, thuộc xã Vạn Lương, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa để thăm đứa em trai, cô P. - 29 tuổi, đã quen biết với Nguyễn Văn Thiện - lúc ấy đang tu tại chùa. Chẳng hiểu đôi bên nảy sinh tình cảm thế nào mà sau lần gặp đó, Thiện dọn ra khỏi chùa, về ở hẳn trong nhà cô P.
Năm 2006, khi cô P. vừa mang bầu thì Nguyễn Văn Thiện đột ngột biến mất. Để tránh tai tiếng, gia đình P. phải tổ chức đám cưới nhưng không có mặt chú rể. Đến lúc cô P. sinh đứa con gái đầu lòng thì Thiện trở về. Và chẳng hiểu Thiện "nổ" thế nào mà gia đình cô P. lại tin rằng anh ta "đang làm việc lớn". Kết quả số tiền 400 triệu đồng cùng một chiếc ôtô hiệu Nissan, biển số 53M-54..., mà nhà P. cho Nguyễn Văn Thiện mượn để "làm việc lớn", theo chân Thiện biền biệt ra đi...
Không chỉ lừa đảo chiếm đoạt tài sản của cha mẹ vợ, một người họ hàng phía bên cô P. là vợ chồng anh Trương Thanh C. và chị Phan Thị Lệ P. cũng bị Thiện hứa đưa đi xuất khẩu lao động ở Mỹ để lừa lấy 2.200 USD. Chưa hết, trong suốt thời gian Thiện "lo thủ tục xuất cảnh", cứ vài ba ngày anh chị C. còn phải đưa cho Thiện 200 nghìn đồng để Thiện tiêu xài, đồng thời đón Thiện đi lại giữa Nha Trang, Đà Lạt, TP HCM (vì anh C. là tài xế taxi). Tuy nhiên, đợi mãi mà chẳng thấy Thiện đưa đi làm thủ tục xuất cảnh, vợ chồng anh C. hỏi lấy lại hộ chiếu thì Thiện biến mất!
Giữa năm 2008, trong một lần ghé qua cửa hàng bán đồ lưu niệm của cô A., 27 tuổi, ở TP HCM, Nguyễn Văn Thiện đã "chấm" cô chủ cửa hàng có ngoại hình khá xinh đẹp. Để có thể tiếp cận, một bữa Thiện đến gặp cô A., nhờ thay dây đồng hồ đeo tay bị đứt! Dĩ nhiên cửa hàng cô A. làm gì có dây đồng hồ để thay nhưng qua kịch bản đó, Thiện đã xin được số điện thoại di động của A.!
Ngày qua ngày, Thiện như vết dầu loang, rỉ rả nhắn tin bày tỏ tình cảm. Những lần gặp gỡ, Thiện nửa kín nửa hở, khoe mình hiện đang làm việc tại "Cơ quan Nghiên cứu vũ trụ NASA, Hoa Kỳ", là "Chuyên viên Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam, có đủ khả năng đưa người xuất cảnh, làm việc tại Mỹ, có khả năng can thiệp để được giao thầu nhiều công trình xây dựng lớn", đồng thời cho cô A xem tấm thẻ "Viện trưởng Viện Công pháp quốc tế". Để tăng thêm sức nặng, Thiện tặng cô A. hai điện thoại hiệu Nokia mà theo lời Thiện, nó trị giá 4.000 USD cùng một tờ giấy bạc mệnh giá 1 triệu USD. Thiện cho cô A. biết: Đây là 1 trong tổng số 5 triệu USD mà cơ quan vũ trụ Nasa vừa thưởng cho Thiện".
Tình cảm giữa Thiện và cô A. ngày càng thân mật. Khi thấy đã chín muồi, Nguyễn Văn Thiện bèn tung chiêu lừa đảo, rằng đang làm ăn, cần vốn mà ngân hàng chưa giải ngân nên Thiện đề nghị cô A. cho mình mượn 10.000 USD để giải quyết công việc. Tin lời, cô A. đưa cho Thiện 10.000 USD.
Cầm được tiền, Thiện biến mất. Linh tính cho biết mình đã bị lừa, cô A. vội vã tìm đến "Viện Công pháp quốc tế" mà theo lời Thiện, nó ở đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, TP HCM. Lúc đến nơi, hỡi ơi, nó chỉ là một... quán bán nước mía! Tìm đến khách sạn Kim Trường, số 120/6 đường Trần Đình Xu, phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1, TP HCM, nơi Thiện "nổ" là "Văn phòng nghiên cứu khoa học của NASA", may mắn sao cô A. lại gặp được Thiện. Thế nhưng, thấy A. làm dữ quá, Nguyễn Văn Thiện chữa cháy bằng cách viết cho cô A. một tờ biên nhận mượn tiền rồi trốn luôn. Tìm Thiện khắp nơi không thấy, cô A. gọi điện thoại đến một số máy Thiện đã từng cho. Khi nghe người bên kia hỏi A. là ai, cô bèn tự giới thiệu mình là vợ Thiện. Ai dè người phía bên kia lại chính là mẹ cô P., vợ “thật” Thiện!
Chuyện lừa đảo của ông "giáo sư", "nhà khoa học" Nguyễn Văn Thiện còn dài. Trong thời gian ở tại khách sạn Quang Minh, TP Nha Trang, từ tháng 5 đến tháng 10/2009, Thiện đã nợ khách sạn tổng cộng 12.443.000 đồng, bao gồm tiền thuê phòng nghỉ, tiền giặt ủi áo quần, tiền nước uống. Một bữa, Thiện nhỏ nhẹ nói với nhân viên tiếp tân là cho mình mượn lại giấy chứng minh nhân dân để ra ngân hàng rút tiền thanh toán cho khách sạn.
Cầm được giấy CMND, Thiện đi luôn. Tới lúc nghe tin khách sạn sẽ làm đơn thưa Thiện về tội quỵt nợ, Thiện gọi điện thoại cho khách sạn, nói là đang bận công tác tại TP HCM nên chưa có thời gian quay lại trả tiền. Để trấn an, Thiện còn xin số tài khoản khách sạn để chuyển tiền trả nợ cho nhanh chóng nhưng đến ngày Thiện bị bắt, tài khoản của khách sạn vẫn chưa nhận được từ Nguyễn Văn Thiện một đồng nào. Chưa hết, khi Thiện đi khỏi khách sạn, mới hay "ông giáo sư", "nhà khoa học" còn nợ một quán cơm ở gần khách sạn Quang Minh 240.000 đồng!
3. Trở lại chuyện Nguyễn Văn Thiện đi tu tại chùa Liên Hoa thuộc xã Mỹ Xuân, huyện Tân Thành, BR-VT thì một dịp tình cờ, Thiện đọc được những lá đơn khiếu nại, tố cáo của ông Nguyễn Văn Tuấn - lúc ấy là Trưởng phòng tiếp dân - Hội đồng Nhân dân tỉnh BR-VT. Theo số điện thoại ghi trong đơn tố cáo, Thiện gọi cho ông Tuấn rồi xưng mình là "Giáo sư Vinh Sơn, Viện trưởng Viện Công pháp quốc tế thuộc Liên Hiệp Quốc tại TP HCM". Trong những cuộc nói chuyện, Thiện hứa bằng cương vị của mình, khẳng định sẽ giúp ông Tuấn giải tỏa những bức xúc.
Sau đó, cho đến ngày 5/3/2011, giữa Nguyễn Văn Thiện và ông Nguyễn Văn Tuấn đã gặp gỡ nhau 4 lần ở Vũng Tàu và Tp HCM. Để tạo lòng tin với ông Tuấn, Thiện khoe ra một số bằng cấp, chẳng hạn như bản photocopy "Giấy chứng nhận của Viện hàn lâm SVD MISSERLES về việc bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ với đề tài: “Dị điểm triết học Đông Tây" cùng với hai tiểu luận án là "Chuyển động trong không gian định xứ chính thể học" và "Hoạt tính Phennorich"! Bên cạnh đó, Thiện tạo một e-mail, lấy tên u.s.consulate.vincente@gmail.com - mà đọc qua cứ ngỡ là của Lãnh sự quán Hoa Kỳ, đồng thời mạo danh một cán bộ lãnh đạo cao cấp, lập e-mail phongtaichinhw2.wp26@yahoo.com, cùng thư từ, tài liệu của một số quan chức trong nước và nước ngoài gửi cho Thiện.
Nhưng thực chất thì tất cả những "sản phẩm" ấy, kể cả "giấy chứng nhận làm luận án Tiến sĩ tại Viện hàn lâm khoa học của Hoa Kỳ" và bản lý lịch vừa nêu ở trên đều do Thiện tự sáng tác. Rồi từ hai e-mail đã nói, Thiện gửi vào e-mail của mình, sau đó in ra, đem đến bưu điện bỏ vào bì thư gửi cho… chính mình! Khi được Thiện thông báo là ngày 16/3, Thiện sẽ bố trí cho ông Tuấn gặp đại diện Liên Hiệp Quốc cùng một số lãnh đạo cao cấp của Việt Nam, các cơ quan thông tấn, báo chí nước ngoài, ông Tuấn tưởng thật, viết đơn gửi một số cơ quan ở Trung ương, địa phương, kể lại câu chuyện tiếp xúc với một "Viện trưởng Viện Công pháp quốc tế" tên Thiện, trong đó có chuyện: "Liên Hiệp Quốc sẽ có công hàm mời Chính phủ Việt Nam và ông Tuấn làm việc với Viện Công pháp quốc tế, dự định vào ngày 16/3/2011, được các hãng thông tấn nước ngoài đưa tin, đặc biệt được truyền hình trực tiếp trên kênh truyền hình Unessco Discovery, phát sóng trên toàn thế giới"!
Bây giờ, ông "giáo sư", "viện trưởng" đang ngồi trong nhà đá, chờ ngày ra tòa. Nghe nói còn một số người đã từng là nạn nhân của ông, tiếp tục gửi đơn đến Cơ quan Công an, tố cáo hành vi lừa đảo của ông…
