Trước đó, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, lệnh tạm giam đối với Đào Thanh Nhi. Đây là đối tượng bị Cơ quan điều tra cáo buộc đã dùng các thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt số tiền 867.807,02 USD của ông Sugimoto Hiroyuki, một doanh nhân người Nhật Bản khi đầu tư vào Việt Nam 4 năm trước đây. Theo đánh giá của Cơ quan điều tra thì đây là thủ đoạn mới hết sức tinh vi của tội phạm trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài.
Từ lá đơn kêu cứu của một doanh nhân người Nhật
Cuối năm 2008, Phòng CSĐT tội phạm về TTQLKT&CV (PC46) Công an Hà Nội nhận được nhiều đơn thư của ông Sugimoto Hiroyuki (quốc tịch Nhật Bản), Chủ tịch HĐQT Công ty Sugitec Co.Ltd tại Nhật Bản, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Progtechno Việt Nam tố cáo bà Đào Thanh Nhi đã có hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của ông trị giá gần 1 triệu USD.
Theo nội dung đơn tố cáo, khoảng tháng 4/2006 tại Nhật Bản, qua sự giới thiệu của bạn bè, ông Sugimoto gặp ông Naoki Omura, Chủ tịch HĐQT Công ty Kato Seisasho ở thành phố Osaka (Nhật Bản) là người đã có nhiều năm làm việc tại Việt Nam. Ông Omura tự giới thiệu có vợ là Đào Thanh Nhi, người Việt Nam, hiện là Giám đốc Công ty TNHH Cơ khí Kinhi tại thị trấn Xuân Mai, Chương Mỹ, Hà Tây (nay thuộc TP Hà Nội), có văn phòng đại diện tại A10 lô 4 Định Công, Hoàng Mai, TP Hà Nội và vợ chồng ông Omura sẽ giúp đỡ được ông Sugimoto trong việc đầu tư vào Việt Nam.
Sau khi tự tìm hiểu nhiều khu công nghiệp, ông Sugimoto được ông Omura và bà Đào Thanh Nhi giới thiệu một lô đất có diện tích 15.000m2 tại khu B đường B2 khu công nghiệp Phố Nối A, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Do ông Sugimoto chỉ có nhu cầu sử dụng 8.000m2 nên vợ chồng Omura - Đào Thanh Nhi tư vấn ông Sugimoto cùng chung mua mảnh đất này. Ông Sugimoto sẽ mua và sử dụng 8.000m2, 7.000m2 còn lại Công ty Kinhi của bà Đào Thanh Nhi sử dụng.
Ngoài ra Omura - Đào Thanh Nhi còn tư vấn cho ông Sugimoto nếu muốn xây dựng nhà máy tại Việt Nam thì phải liên danh với người Việt Nam để thành lập công ty trên đất Việt Nam. Vì vậy ông Sugimoto đồng ý và quyết định cùng bà Đào Thanh Nhi thành lập Công ty CP Progtechno tại Việt Nam (tên công ty do ông Sugimoto đặt), xây dựng nhà xưởng tại lô đất 8.000m2 (khu B đường B2 khu công nghiệp Phố Nối A, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên) để gia công các sản phẩm cơ khí chính xác dùng cho ôtô. Mọi thủ tục và nội dung thành lập Công ty Progtechno Việt Nam do bà Đào Thanh Nhi đứng ra thực hiện.
Sau khi nhận được bản fax của bà Nhi yêu cầu sang Việt Nam để nhận giấy phép thành lập Công ty Progtechno Việt Nam, ngày 26/3/2008, ông Sugimoto sang Việt Nam và được bà Đào Thanh Nhi đưa cho bản photo công chứng Giấy chứng nhận đầu tư số 01103200053 do UBND TP Hà Nội cấp ngày 12/3/2008 cấp cho Công ty Progtechno Việt Nam. Vì vậy ông Sugimoto yên tâm tiếp tục theo sự hướng dẫn của bà Đào Thanh Nhi để trực tiếp đi ký các hợp đồng xây dựng nhà xưởng, trạm cung cấp điện… và chuyển tiền, chuyển phương tiện, máy móc để hoạt động sản xuất tại địa điểm khu B đường B2 khu công nghiệp Phố Nối - Hưng Yên.
Tổng số tiền mà vợ chồng ông Sugimoto, Công ty Sugitec tại Nhật đã chuyển vào Việt Nam thông qua tài khoản cá nhân Đào Thanh Nhi và tài khoản Công ty CP Progtechno Việt Nam là 1.105.128,40 USD gồm tiền mua đất, phí thành lập công ty, xây dựng nhà xưởng, trả lương công nhân…
Nhà máy được xây dựng trên diện tích 1.600m2/8.000m2 mà ông Sugimoto mua đi vào hoạt động từ tháng 3/2008 thì đến tháng 6/2008, bà Đào Thanh Nhi bất ngờ yêu cầu nhà máy phải đóng cửa với lý do Công ty Progtechno Việt Nam đã thuê đất, nhà xưởng của Công ty Kinhi do bà là giám đốc để sản xuất kinh doanh mà không chịu trả tiền. Đến ngày 6/12/2008, bà Nhi sử dụng lực lượng bảo vệ không cho công nhân của Công ty Progtechno Việt Nam vào làm việc khiến 40 công nhân mất việc làm, thiệt hại vật chất do việc đóng cửa nhà máy gây ra khoảng 2.500 USD/ngày.
Ông Sugimoto thực sự bị hoảng loạn và không hiểu tại sao mình bị mất trắng tiền đầu tư, dây chuyền máy móc trị giá hàng triệu đô bị hư hỏng do việc bà Nhi đóng cửa nhà máy gây ra, nên ông đành làm đơn kêu cứu tới các cơ quan chức năng của Việt Nam để mong muốn làm sáng tỏ sự việc. Theo ông Sugimoto thì ông Omura và bà Đào Thanh Nhi đã lợi dụng sự cả tin và thiếu hiểu biết về pháp luật Việt Nam, sự bất đồng về ngôn ngữ của ông để thực hiện các hành vi lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản. Bằng chứng là trước đó bà Nhi đã yêu cầu ông ký khống vào rất nhiều tờ giấy trắng khổ A4 theo chiều ngang và chiều dọc của khổ giấy, trong đó có những tờ đóng sẵn dấu của công ty Sugitec với lý do bà Nhi sẽ dùng vào việc soạn thảo các văn bản liên quan đến việc thành lập công ty, khai báo hải quan…
Ông Sugimoto cho rằng bà Nhi đã sử dụng những tờ giấy trắng mà ông đã ký khống nói trên để tạo lập những chứng từ giả mạo về nội dung như phiếu chi tiền mặt, các văn bản thanh quyết toán tài chính giải thể công ty… nhằm qua mặt các cơ quan chức năng để công khai chiếm đoạt tài sản của ông.
Đơn thư tố cáo của ông Sugimoto được Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam có công thư đề nghị các cơ quan bảo vệ pháp luật Việt Nam xem xét khách quan. Công an TP Hà Nội cũng nhận được ý kiến chỉ đạo của Ủy ban tư pháp của Quốc hội, Phó thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải, Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh yêu cầu Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội khẩn trương điều tra, kết luận vụ việc.
Xác định đây là một vụ việc phức tạp có liên quan đến người nước ngoài và chính sách thu hút đầu tư nước ngoài nên việc xác minh, thu thập tài liệu được các đội nghiệp vụ Phòng PC46 Công an Hà Nội tiến hành điều tra một cách thận trọng. Từ những tài liệu, thông tin do cả hai bên nguyên đơn và bị đơn cung cấp, Cơ quan điều tra đã mất rất nhiều thời gian và công sức để xác minh, tìm ra sự thật.
Vạch trần những thủ đoạn gian dối tinh vi
Quá trình điều tra, Cơ quan điều tra đã làm rõ lợi dụng sự tin tưởng của ông Sugimoto, Đào Thanh Nhi đã dùng nhiều thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản. Ngay từ đầu năm 2007, thông qua Omura, Đào Thanh Nhi đã tạo dựng lòng tin với vợ chồng ông Sugimoto bằng cách để Omura fax trực tiếp từ nhà máy Kato của Omura các bản thông báo giá, thỏa thuận việc chung tiền mua 15.000m2 đất tại khu công nghiệp Phố Nối A. Thế nhưng tại Việt Nam vào thời điểm đó, Công ty TNHH Kinhi do bà Nhi làm giám đốc đã chính thức ký hợp đồng thuê 15.000m2 đất tại đường B2 khu B khu công nghiệp Phố Nối A, Hưng Yên. Tiếp theo, bà Nhi xúc tiến việc thành lập Công ty Progtechno Việt Nam tại Hà Nội.
Ngày 4/3/2007, khi Công ty TNHH cơ khí Kinhi được bàn giao mốc giới của lô đất 15.000m2 nói trên thì ngày 6/3, Đào Thanh Nhi gửi một văn bản có chữ viết, ký tên Sugimoto, Đào Thanh Nhi, Đào Xuân Kiên (các sáng lập viên) đề nghị UBND TP Hà Nội, Sở KH-ĐT cho phép thành lập Công ty CP Progtechno Việt Nam với dự án xây dựng nhà máy cơ khí tại số 559 tổ 4 xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội.
Thực chất đây chỉ là một dự án "ma". Theo quy định của Luật Đầu tư năm 2005 thì người nước ngoài đầu tư vào Việt Nam phải có dự án cụ thể nên hồ sơ ban đầu, Đào Thanh Nhi lấy địa điểm lập dự án xây dựng nhà máy sản xuất sản phẩm cơ khí tại văn phòng làm việc của Công ty Kinhi (khu đô thị Định Công, Hoàng Mai) nhưng không được chấp nhận nên Đào Thanh Nhi thuê Công ty CP tư vấn Sao Việt (trụ sở tại phố Lê Đại Hành, Hai Bà Trưng) đứng ra làm dịch vụ.
Do bà Nhi nói việc tìm địa điểm lập dự án chỉ là hình thức để xin cấp được giấy chứng nhận đầu tư tại Hà Nội, sau đó sẽ chuyển công ty về Hưng Yên, nên Nguyễn Thị Ngân Giang, nhân viên Công ty Sao Việt thông qua mối quan hệ bạn bè đã nhờ Nguyễn Đăng Huân, Giám đốc Công ty CP VLC Việt Nam đang thuê đất có diện tích 200m2 tại 559 tổ 4 xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm giúp đỡ bằng cách Huân ký hợp đồng thuê nhà ngày 26/2/2007 với nội dung Công ty VLC cho Công ty Progtechno Việt Nam thuê ngôi nhà 200m2 tại địa chỉ nêu trên. Ngay sau đó, ngày 6/3/2007, Nguyễn Đăng Huân đã ký bản thanh lý hợp đồng cho thuê nhà. Thực tế bà Nhi chưa bao giờ đến gặp Huân để ký hợp đồng.
Ngày 12/3/2007, UBND TP Hà Nội đã cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty CP Progtechno Việt Nam với dự án đầu tư nhà máy sản xuất sản phẩm cơ khí tại địa điểm số 559 tổ 4 xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội. Thực tế công ty này không có hoạt động kinh doanh gì. Tài khoản công ty mở tại Ngân hàng VIBank duy nhất chỉ để tiếp nhận tiền của Công ty Sugitec Nhật Bản gửi về với lý do xây dựng nhà xưởng tại Hưng Yên.
Tiếp đó, đầu năm 2008, bà Nhi làm thủ tục thành lập một công ty khác cũng mang tên Công ty CP Progtechno Việt Nam do Ban Quản lý các khu công nghiệp Hưng Yên cấp giấy phép đầu tư dựa trên dự án xây dựng nhà máy sản xuất cơ khí trong khuôn viên đất thuê lại của Công ty TNHH Kinhi tại lô đất khu B khu công nghiệp Phố Nối, Hưng Yên (sau khi ký hợp đồng thuê 15.000m2 đất, bà Nhi đã làm thủ tục bổ sung chức năng cho thuê lại đất và xây dựng nhà xưởng cho thuê đối với Công ty Kinhi); chuyển tiền từ Công ty Progtechno Hà Nội về Công ty Progtechno Hưng Yên. Sau đó, bà Nhi giả mạo một số giấy tờ để lập hồ sơ xin giải thể Công ty Progtechno Việt Nam tại Hà Nội để hợp thức việc thanh lý tài sản, làm giả nội dung các phiếu chi trả tiền góp vốn… nhằm chiếm đoạt tài sản của ông Sugimoto.
Đến cuối năm 2008, khi "kịch bản" chiếm đoạt tài sản của ông Sugimoto đã "chín muồi", Đào Thanh Nhi đã chủ động lật kèo bằng việc thuê bảo vệ, đóng cửa nhà máy sản xuất cơ khí tại khu công nghiệp Phố Nối với lý do Công ty Progtechno Việt Nam không trả tiền thuê đất và nhà xưởng cho Công ty Kinhi do Đào Thanh Nhi làm giám đốc. Bà Nhi còn đưa ra nhiều giấy tờ khẳng định ông Sugimoto đã nhận lại tiền góp vốn trước đây đã chuyển sang Việt Nam, trong đó có 3 phiếu chi tổng số tiền trên 11,3 tỉ đồng là chứng từ trả tiền góp vốn cho ông Sugimoto khi giải thể Công ty Progtechno tại Hà Nội được lập vào các ngày 29/9/2007, 10/11/2007 và 30/1/2008.
Để làm rõ sự thật khách quan việc chữ ký của ông Sugimoto có trước hay có sau nội dung trên phiếu chi, toàn bộ tài liệu từ hồ sơ xin thành lập công ty , hồ sơ xin giải thể công ty, các phiếu chi… đã được Cơ quan điều tra Công an TP Hà Nội chuyển đến Viện Khoa học hình sự Bộ Công an để trưng cầu giám định. Ngày 9/9/2009, Thiếu tướng, PGS-TS Ngô Tiến Quý - Viện trưởng Viện Khoa học hình sự Bộ Công an đã ký văn bản kết luận giám định số 1228/C21 (P5, P6) gửi Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội kết luận: Toàn bộ phần nội dung của tài liệu gửi giám định đều được in sau phần chữ ký của ông Sugimoto. Kết quả này đã chứng minh khách quan rằng bà Đào Thanh Nhi đã sử dụng máy tính để làm giả mạo toàn bộ nội dung phiếu chi trên những tờ giấy được ông Sugimoto ký khống từ trước.
Hồ sơ vụ án cũng đã được các cơ quan có thẩm quyền, cơ quan điều tra, cơ quan tố tụng từ cấp thành phố đến trung ương nghiên cứu, thẩm định, đánh giá chứng cứ một cách thận trọng khách quan và đến tháng 2/2012, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã quyết định khởi tố vụ án hình sự. Diễn tiến điều tra vụ án kéo dài sau đó, là do còn ý kiến trong Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội cho rằng đây chỉ là vụ việc tranh chấp dân sự. Tuy nhiên cuối cùng bằng nhiều tài liệu điều tra công phu, khách quan của Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội, Viện KSND TP Hà Nội đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Đào Thanh Nhi
