Mặc dù tay “thống đốc biến chất” cũng đã lên tiếng cầu xin sự tha thứ của người dân bang Illinois, nhưng đó là lời sám hối quá muộn màng của Blagojevich.
Cuộc đấu giá đặc biệt
lời sám hối bất ngờ của cựu Thống đốc bang Illinois, trước đó không ít lần vẫn khăng khăng là mình vô tội, với vẻ mặt ăn năn bên cạnh bà vợ đang ôm mặt khóc đã không mảy may làm ảnh hưởng tới quyết định của tòa án. "Rất có thể ngài đã có những công trạng khi nắm giữ vị trí này, nhưng tôi lại lo ngại hơn về những trường hợp ngài đã sử dụng quyền hành của mình để phục vụ cho những quyền lợi cá nhân - thẩm phán liên bang James Zagel kết luận như vậy về bản án - Tổn thất trong vụ này không thể đo bằng giá trị tài sản hay tiền bạc. Nó nằm ở nguy cơ làm hủy hoại lòng tin của xã hội vào chính phủ".
Phán quyết của tòa án đã đặt dấu chấm hết cho vụ bê bối tham nhũng đầy tai tiếng của nước Mỹ với quá trình điều tra kéo dài suốt hơn 3 năm. Còn nhớ ngay từ ngày 9/12/2008, công tố viên liên bang Patrick Fitzgerald đã tuyên bố về lệnh bắt giữ Thống đốc Rod Blagojevich và Chánh văn phòng John Harris của ông ta. Ngay từ khi đó, Blagojevich đã phải đương đầu với 20 điều khoản cáo buộc như đe dọa, tống tiền, lạm dụng quyền hành và âm mưu gian lận v.v… Trong đó, cáo buộc đáng chú ý nhất liên quan đến âm mưu rao bán chiếc ghế nghị sĩ tại Thượng viện Mỹ do Barack Obama để lại sau khi tranh cử tổng thống. Theo luật pháp nước Mỹ, thống đốc bang sẽ là người lựa chọn ứng cử viên ngồi vào chiếc ghế thượng nghị sĩ bỏ trống này. Ngay sau khi bị bắt, Blagojevich đã được trả tự do sau khi nộp một khoản tiền thế chân.
Rod Blagojevich có thể xếp vào danh sách những chính trị gia thăng tiến rất nhanh chóng. Ông ta sinh năm 1956 tại Chicago, trong gia đình có cha mẹ là những người Serbia nhập cư vào Mỹ. Trong giai đoạn năm 1993-1996, Blagojevich đã là thành viên cơ quan lập pháp của bang Illinois. Từ 1997-2003 là hạ nghị sĩ đại diện cho bang Illinois trong Quốc hội liên bang. Blagojevich đã hai lần được bầu vào vị trí thống đốc bang Illinois, nắm giữ chiếc ghế này từ tháng 1/2003 đến tháng 1/2009, trước khi bị phế truất.
Trở lại với vụ án "bán ghế", theo số liệu của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), đã xác định được ít nhất 5 chính trị gia nổi tiếng tham gia ganh đua trong "cuộc đấu giá đặc biệt" do Blagojevich tổ chức. Chẳng hạn như trong khuôn khổ các phiên điều trần tại tòa án, bên công tố đã trình lên nhiều đoạn băng ghi âm làm bằng chứng, trong đó cho thấy nghị sĩ Jesse Jackson Jr (con của nhà hoạt động đấu tranh vì quyền lợi người da đen nổi tiếng Jesse Jackson) đã sẵn sàng trả 1,5 triệu USD cho Blagojevich để được nhận chiếc ghế thượng nghị sĩ. Nhưng có vẻ như Blagojevich còn muốn bán chiếc ghế này với giá cao hơn. "Tôi có một thứ quý như vàng và tôi không có ý định trao nó một cách đơn giản như vậy. Nếu tôi không nhận được gì từ đó, tôi đơn giản chỉ giành chiếc ghế tại Thượng viện cho mình" - Blagojevich đã giải thích quan điểm của mình như vậy trong một cuộc điện đàm bị các điệp viên FBI ghi lại được.
Với quan điểm trên, Blagojevich đã sẵn sàng xem xét nhiều đề xuất "trả giá" khác. Từ các cuộc đàm thoại được ghi âm khác, Blagojevich còn muốn nhận được một vị trí trong chính quyền của tổng thống mới, vị trí lãnh đạo của một trong các tổ chức công đoàn hay một công việc thu nhập cao cho vợ mình tại một quỹ từ thiện nào đó.
Thăng tiến nhanh vì... ăn tạp
Khi trình lên tòa bản kết luận cáo trạng, công tố viên Patrick Fitzgerald đã đặc biệt nhấn mạnh rằng, Blagojevich còn đe dọa lãnh đạo của một trong những tờ báo lớn nhất tại Mỹ với yêu sách: để nhận được sự giúp đỡ về tài chính của chính quyền bang, cần phải sa thải một vài phóng viên tờ Chicago Tribune, những người trước đó đã không ít lần viết bài về nạn tham nhũng trong Văn phòng Thống đốc. Trong hồ sơ tòa án còn nhắc tới vụ đe dọa em của cựu Chánh văn phòng Nhà Trắng Rahm Emanuel, hiện là Thị trưởng Chicago. Blagojevich đã đòi nhân vật này phải góp những khoản tiền quyên góp bổ sung vào quỹ vận động tranh cử của mình.
Tài liệu cáo trạng còn nhắc tới nhiều vụ "ăn tạp" khác của Blagojevich. Chẳng hạn như ông ta đã nhận 50.000 USD từ tay một giám đốc bệnh viện nhi để đổi lấy quyết định tăng tiền tài trợ của nhà nước, hay đòi 100.000 USD của chủ nhân một trường đua ngựa khi người này nộp đơn lên Văn phòng Thống đốc xin gia hạn giấy phép hoạt động.
Có điều lạ là, Blagojevich đã biết rất rõ việc FBI đang theo dõi mình, ít nhất từ năm 2005. Trong thời gian đó, cũng có tới 14 nhân viên trong cơ quan chính quyền bang phải nhận những mức án khác nhau cũng vì những tội danh tham nhũng. Bản thân Blagojevich cũng nói về chuyện bị nghe trộm điện thoại trong chuyến thăm một nhà máy tại Chicago vào tháng 12/2008, chỉ một ngày trước khi ông ta bị bắt. "Nếu như ai đó muốn ghi âm những cuộc trò chuyện của tôi, tôi cũng chẳng có lý do gì để phản đối. Nói chung tôi không nghĩ có những đám mây đen đang lơ lửng trên đầu mình. Ngược lại, tôi chỉ nhìn thấy mặt trời sáng chói" - Blagojevich còn tỏ vẻ rất tự tin thách thức như vậy.
Những phiên điều trần đầu tiên về vụ án của Blagojevich đã diễn ra ngay từ hè năm 2010, nhưng Viện Kiểm sát với những bằng chứng khi đó đã không thể thuyết phục bồi thẩm đoàn về tội danh của chính trị gia này. Dù sao, chính quyền cũng đề nghị tổ chức những phiên xét xử mới bắt đầu từ tháng 5/2011. Trong suốt thời gian đó, Blagojevich vẫn bằng mọi cách khẳng định sự vô tội của mình. Chỉ trong một năm chờ đợi bản án, chính trị gia thất thế còn kịp tung ra một cuốn sách tự thuật của mình, tham gia vào một vài chương trình truyền hình. Ông ta còn tham gia đóng một đoạn phim quảng cáo, trong đó "tiện thể" nói lên "nỗi oan khuất" của mình. Tuy nhiên, những hành động trên, theo như cựu công tố viên Joel Levin, chỉ có tác dụng "chọc giận" phía công tố, khiến họ càng quyết tâm điều tra hơn.
Bất chấp nỗ lực của đội ngũ luật sư bào chữa, bồi thẩm đoàn cuối tháng 7 vừa qua đã thừa nhận tay cựu Thống đốc này có tội trong 17 trên tổng số 20 điều khoản cáo trạng. Đó là cơ sở để tòa án mới đây ra phán quyết cuối cùng về mức án 14 năm tù cùng khoản tiền phạt 20.000 USD. Cần nói thêm, cáo buộc tham nhũng dường như đã trở thành một cái dớp đối với nhiều đời thống đốc bang Illinois. Người tiền nhiệm của Blagojevich là George Ryan vào năm 2007 cũng đã bị kết án 6 năm rưỡi tù vì tội đe dọa tống tiền và nhận hối lộ.
Cũng vì tội gian lận mà John Walker, người từng đứng đầu bang này trong giai đoạn 1973-1977, cũng phải vào bóc lịch trong tù. Nhưng nhân vật đi tiên phong trong chuyện này là Thống đốc Otto Kerner vào năm 1968, người đã phải nhận bản án 6 năm tù vì tội nhận hối lộ và rửa tiền. Tuy nhiên, bản án mới đây dành cho Blagojevich chính là bản án nghiêm khắc nhất dành cho một vị thống đốc trong lịch sử bang Illinois. Theo quyết định của tòa án, thời gian tính thi hành án của cựu Thống đốc Blagojevich sẽ được bắt đầu từ ngày 16/2/2012
