Hợp tác để… lừa
Chủ mưu trong các phi vụ lừa đảo từng gây chấn động thị trường chứng khoán Việt Nam xảy ra tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Tràng An (Công ty Tràng An - trụ sở 59 Quang Trung, Hà Nội) là ông Lê Hồ Khôi (52 tuổi), nguyên Tổng giám đốc (TGĐ). Được cấp chứng nhận kinh doanh từ năm 2006, đến đầu năm 2009, Công ty Tràng An được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận lưu ký chứng khoán.
Sau một thời gian ăn nên làm ra cùng phong trào "nhà nhà chơi chứng, người người chơi chứng", đến năm 2010, khi thị trường chứng khoán bắt đầu sụt giảm, Công ty Tràng An lâm vào tình trạng thiếu vốn kinh doanh. TGĐ Lê Hồ Khôi đã đưa ra một quyết định liều lĩnh, chỉ đạo các cán bộ, nhân viên dưới quyền hợp thức hồ sơ của các cá nhân có tài khoản và cổ phiếu mở tại Công ty Tràng An để vay tiền.
Trong số bị hại của vụ "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" này, bị chiếm đoạt nhiều tiền nhất là Công ty Tài chính Cổ phần Điện lực (Công ty Điện lực) với số tiền lên tới trên 104 tỉ đồng. Để vay và chiếm đoạt tiền của công ty này, Lê Hồ Khôi - TGĐ đại diện Công ty Tràng An đã ký hợp đồng hợp tác thanh toán tiền mua chứng khoán đã khớp lệnh với Công ty Điện lực với nội dung: Công ty Tràng An giới thiệu khách hàng có nhu cầu hợp tác thanh toán tiền mua chứng khoán đã khớp lệnh cho Công ty Điện lực, Công ty Tràng An đảm bảo vô điều kiện bằng toàn bộ tài sản của mình với các khoản hợp tác của khách hàng do Công ty Tràng An giới thiệu. Công ty Tràng An quản lý phong tỏa cổ phiếu của khách hàng đã được sử dụng để cầm cố, đảm bảo cho khoản hợp tác. Công ty Tràng An chịu trách nhiệm về tính hợp pháp và hợp lệ đối với các hồ sơ do công ty cung cấp cho Công ty Điện lực, hạn mức tối đa cho các khách hàng của Công ty Tràng An vay là 50 tỉ đồng và mỗi khách vay là 10 tỉ đồng.
Căn cứ vào hợp đồng hợp tác trên, Lê Hồ Khôi đã chỉ đạo Kế toán trưởng Nguyễn Thị Ngọc Lan (36 tuổi) hợp thức hồ sơ của các cá nhân để giúp công ty vay tiền tại Công ty Điện lực theo hình thức hợp tác vay tiền mua chứng khoán đã khớp lệnh rồi chuyển tiền về tài khoản của Công ty Tràng An sử dụng.
Thực hiện "ý tưởng" của TGĐ, Lan đã lấy chứng minh nhân dân (CMND) của 9 cá nhân gồm mẹ đẻ, anh trai và những người quen để mở tài khoản chứng khoán mang tên họ tại Công ty Tràng An, sau đó đưa các thông tin liên quan đến tài khoản chứng khoán của 9 người này và 2 nhân viên trong công ty là Nguyễn Trí D. và Nguyễn Như H. cho nhân viên kế toán, chỉ đạo lập 11 hồ sơ hợp tác thanh toán tiền mua chứng khoán đã khớp lệnh theo mẫu do Công ty Điện lực cung cấp.
Sau khi có 11 bộ hồ sơ giả mạo đã được hợp thức trên, Lan cùng Lê Quang Hưng (34 tuổi), kế toán Công ty Tràng An đã giả chữ ký của các cá nhân trong các giấy tờ hợp tác đầu tư, hợp đồng mở tài khoản giao dịch chứng khoán, hợp đồng hợp tác thanh toán tiền mua chứng khoán đã khớp lệnh.
Ngoài ra, Lan còn tự lập một bản báo cáo tổng hợp tài khoản của 11 khách hàng trên cho các nhân viên trong công ty ký xác nhận. Do tin tưởng ở Lan nên các nhân viên trong công ty đã không kiểm tra xem tên tuổi của từng khách hàng và số dư chứng khoán của họ có đúng thực tế không nên đã ký xác nhận vào số giấy tờ giả mạo này. 11 bộ hồ sơ giả mạo này đã được TGĐ Lê Hồ Khôi ký duyệt để chuyển đến Công ty Điện lực vay tiền.
Khi tiếp nhận hồ sơ, do tin tưởng ở việc xác nhận khách hàng của Công ty Tràng An nên nhân viên Công ty Điện lực đã không gặp gỡ, tiếp xúc với số khách hàng này để xác định nhu cầu hợp tác của họ mà chỉ kiểm tra xem số lượng chứng khoán của họ đang sở hữu có đủ đảm bảo hợp tác hay không.
Do hồ sơ của 11 khách hàng đều đáp ứng đủ các điều kiện nên phía Công ty Điện lực đã chấp nhận cho vay và giải ngân tổng số tiền trên 104 tỉ đồng, chuyển khoản vào tài khoản Công ty Tràng An. Số tiền này đã được Công ty Tràng An mang đi trả nợ cho ngân hàng và các đơn vị, cá nhân là chủ nợ của Công ty Tràng An.
Đến cuối năm 2011, sau khi Công ty Điện lực phát hiện ra việc 11 hồ sơ được Công ty Tràng An hợp thức vay tiền, bản thân Lê Hồ Khôi, Nguyễn Thị Ngọc Lan và Công ty Tràng An đã thế chấp tài sản và nộp tiền cho Công ty Điện lực để khắc phục hậu quả.--PageBreak--
Chiếm đoạt tiền của ngân hàng bằng thủ đoạn tinh vi
Không dừng lại ở hành vi lừa đảo trên, cái sự liều lĩnh của TGĐ Lê Hồ Khôi còn tiếp tục ở việc lập hồ sơ giả để vay tiền nhiều đơn vị, ngân hàng khác. Sau khi chiếm đoạt tiền của Công ty Điện lực, đến tháng 10/2010, Lê Hồ Khôi tiếp tục ký hợp đồng hợp tác với Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội với nội dung: Công ty Tràng An giới thiệu khách hàng có nhu cầu nhận ủy thác đầu tư cho ngân hàng theo hình thức cầm cố chứng khoán niêm yết, Công ty Tràng An là đầu mối liên lạc với ngân hàng về các giao dịch của khách. Công ty Tràng An kiểm tra, rà soát hồ sơ, ký xác nhận hồ sơ của khách hàng trước khi trình ngân hàng.
Có được hợp đồng hợp tác trên, Lê Hồ Khôi chỉ đạo Trịnh Văn Toàn (45 tuổi), Phó TGĐ và Nguyễn Thị Ngọc Lan hợp thức khống hồ sơ của 4 khách hàng theo hình thức nhận ủy thác đầu tư để vay tiền tại Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội, sau đó chuyển tiền về tài khoản của Công ty Tràng An sử dụng. Ý đồ chiếm đoạt tiền ngân hàng của Lê Hồ Khôi đã được kế toán trưởng thực hiện bằng việc dùng 4 CMND của 4 nhân viên Phòng khám Thịnh An (phòng khám của gia đình Lan) để lập các giấy tờ cần thiết phục vụ việc vay tiền. Số giấy tờ này được Lan và Lê Quang Hưng ký giả chữ ký của những người có tên trong CMND.
Để hoàn thiện hồ sơ vay tiền của 4 cá nhân, Lan còn trình Trịnh Văn Toàn ký xác nhận việc 4 cá nhân này có sở hữu và cầm cố 13 mã cổ phiếu các loại với số lượng lên đến hàng triệu cổ phiếu. Căn cứ vào hồ sơ của 4 cá nhân đã được phía Công ty Tràng An xác nhận, Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội đã xét duyệt cho 4 khách hàng này được vay số tiền 56 tỉ đồng.
Theo yêu cầu của ngân hàng, trước khi giải ngân, Phó TGĐ Công ty Tràng An đã ký xác nhận phong tỏa tất cả các mã chứng khoán (thực chất là khống) của 4 khách hàng sở hữu. Thực tế, 4 cá nhân đứng tên vay tiền ngân hàng không hề biết được khoản vay trên bởi tiền vay được ngân hàng chuyển vào tài khoản của Công ty Tràng An và đã được công ty sử dụng hết vào việc thanh toán nợ.
Tuy nhiên, đến đầu năm 2011, thị trường chứng khoán giảm sút mạnh, giá trị chứng khoán đứng tên 4 cá nhân cầm cố tại Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội giảm xuống không đủ để đảm bảo cho khoản tiền nhận ủy thác nên phía ngân hàng yêu cầu Công ty Tràng An thông báo với các khách hàng trả một phần tiền ủy thác, hoặc phải cầm cố thêm chứng khoán cho ngân hàng.
Không có tiền để trả nợ ngân hàng, Lê Hồ Khôi và Trịnh Văn Toàn đã dấn sâu hơn vào con đường lừa đảo, thống nhất lấy chứng khoán của các khách hàng có tài khoản chứng khoán tại Công ty Tràng An, giả chữ ký của họ để thế chấp bổ sung vào Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội, đảm bảo cho khoản tiền ủy thác của 4 cá nhân.
Trực tiếp Trịnh Văn Toàn đã tự ý lấy chứng khoán của 18 khách hàng, giả chữ ký của họ trong hợp đồng cầm cố chứng khoán niêm yết với Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội rồi xác nhận việc cầm cố, phong tỏa số chứng khoán trên tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam, đảm bảo cho khoản tiền mà Tràng An đã hợp thức hồ sơ khống của 4 cá nhân vay rồi chiếm đoạt 56 tỉ đồng của ngân hàng.
Riêng TGĐ Lê Hồ Khôi đã giả chữ ký để cầm cố 58.200 cổ phiếu của một khách hàng có tên Trần Quốc Việt và cầm cố 199.000 cổ phiếu tương đương 1,99 tỉ đồng do Công ty Tràng An sở hữu vào Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội, đảm bảo cho khoản ủy thác đầu tư. Đến nay, Công ty Tràng An đã khắc phục trả cho ngân hàng TMCP nhà Hà Nội 45,5 tỉ đồng, còn nợ 8,5 tỉ đồng.
Cuối năm 2011, thị trường chứng khoán sụt giảm thê thảm. Nhiều mã chứng khoán chạm đáy khiến cho việc kinh doanh của Công ty Tràng An rơi vào vòng nợ nần ngập ngụa. Nhưng nguy cơ trên dường như lại làm tăng thêm sự liều lĩnh, bất chấp pháp luật của TGĐ Lê Hồ Khôi và "bộ sậu" Công ty Tràng An.
Để có tiền khắc phục hậu quả mà Công ty Tràng An đã hợp thức hồ sơ khống chiếm đoạt tiền của Công ty Điện lực, cuối tháng 11/2011, Lê Hồ Khôi đại diện Công ty Tràng An đã cầm cố 1.500.000 cổ phần tương đương 15 tỉ đồng mà Công ty Tràng An sở hữu tại Công ty Cổ phần Fortika Trung Yên cho Công ty Điện lực nhằm đảm bảo nghĩa vụ trả nợ. Thế nhưng sau khi cầm cố xong, Lê Hồ Khôi lại đại diện cho Tràng An dùng số cổ phần đã chuyển nhượng trên để chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Tuệ 1.500.000 cổ phần và chuyển nhượng 450.000 cổ phần cho Công ty Cổ phần Dịch vụ Đường cao tốc Việt Nam. Tổng số tiền chuyển nhượng đã chiếm đoạt là 16 tỉ đồng.
Không dừng lại ở đó, để có tiền trả nợ Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Hai Bà Trưng, thời điểm cuối năm 2011, Lê Hồ Khôi tiếp tục chỉ đạo Nguyễn Thị Ngọc Lan hợp thức hồ sơ của 9 cá nhân để vay tiền tại BIDV Chi nhánh Hai Bà Trưng theo hình thức cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán rồi chuyển tiền về tài khoản của Công ty Tràng An. Lan lấy 4 CMND của người quen và CMND của 5 khách hàng đưa cho Lê Quang Hưng hợp thức, lập khống hồ sơ.
Thông tin trong 9 bộ hồ sơ khống này được TGĐ Lê Hồ Khôi ký xác nhận "đúng sự thật" nên BIDV Chi nhánh Hai Bà Trưng đã duyệt, giải ngân số tiền vay 45 tỉ đồng chuyển vào tài khoản của Công ty Tràng An mở tại BIDV Hai Bà Trưng. Số tiền này sau đó đã được BIDV Hai Bà Trưng giữ lại để thu hồi các khoản nợ trước đây của Tràng An.
Quá trình kiểm tra sau khi cho vay, đầu năm 2012, bị BIDV Hai Bà Trưng phát hiện việc hợp thức 9 bộ hồ sơ khống vay tiền, Công ty Tràng An đã trả trên 11 tỉ đồng cho ngân hàng; cá nhân Nguyễn Thị Ngọc Lan cũng thế chấp 2 bất động sản được định giá trên 6,8 tỉ đồng để khắc phục hậu quả, số nợ còn lại khoảng 27 tỉ đồng.
Kết thúc giai đoạn điều tra, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội xác định Lê Hồ Khôi - TGĐ Công ty Tràng An đã chỉ đạo Trịnh Văn Toàn - Phó TGĐ, Nguyễn Thị Ngọc Lan - Kế toán trưởng và Lê Quang Hưng - nhân viên kế toán hợp thức hồ sơ, giả chữ ký khách hàng để vay và chiếm đoạt 221.572.100.000 đồng; đã thế chấp tài sản và trả tiền khắc phục được 174,4 tỉ đồng; hiện số tiền còn chưa khắc phục được là 50,6 tỉ đồng.
Về trách nhiệm dân sự, buộc Lê Hồ Khôi và đồng phạm phải có trách nhiệm bồi hoàn cho BVDV Chi nhánh Hai Bà Trưng, Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội 35,5 tỉ đồng. Ngoài ra, Lê Hồ Khôi phải có trách nhiệm bồi hoàn cho bà Nguyễn Thị Tuệ 12 tỉ đồng và Công ty CP Dịch vụ Đường cao tốc Việt Nam trên 3 tỉ đồng.
Bên cạnh việc đề nghị truy tố các đối tượng Lê Hồ Khôi, Trịnh Văn Toàn, Lê Quang Hưng và Nguyễn Thị Ngọc Lan về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo khoản 4 điều 139 BLHS (mức phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân), đối với số cán bộ liên quan đến việc thẩm định hồ sơ vay tiền của Công ty Tràng An, Cơ quan CSĐT cũng đã có văn bản kiến nghị các đơn vị ngân hàng BIDV, Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội (nay sáp nhập thành Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội), Công ty Điện lực có hình thức xử lý hành chính nghiêm khắc
