Đại diện Bộ Y tế, TS Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết, bệnh lý giác mạc là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa nhưng có thể điều trị được nếu có nguồn ghép phù hợp.
Ước tính tại Việt Nam hiện có hơn 500.000 người bị mù do bệnh lý giác mạc có nhu cầu ghép, trong khi nguồn giác mạc hiến tặng còn rất hạn chế. Ước tính tổng số bệnh nhân cần ghép giác mạc, là trên 300.000 người bị mất thị lực do các bệnh lý giác mạc. Riêng tại Bệnh viện Mắt Trung ương, số bệnh nhân chờ ghép cũng lên tới hàng nghìn trường hợp.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu và phát triển các giải pháp thay thế như giác mạc sinh học, vật liệu sinh học đang trở thành xu hướng tất yếu của nhãn khoa hiện đại. Những tiến bộ này không chỉ giúp chủ động nguồn vật liệu mà còn mở ra cơ hội điều trị cho những bệnh nhân trước đây gần như không còn khả năng phục hồi thị lực. Bộ Y tế đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp phép lưu hành đối với sản phẩm giác mạc sinh học tại Việt Nam. Đây là cơ sở quan trọng để xem xét, đánh giá và từng bước đưa công nghệ mới vào ứng dụng trong hệ thống khám, chữa bệnh.
Từ góc độ chuyên môn, GS.TS. BS Tôn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam nhấn mạnh, vật liệu y sinh tiên tiến sẽ góp phần mở rộng các lựa chọn thay thế trong điều trị bệnh lý giác mạc.
“Việc phát triển và ứng dụng loại vật liệu này không chỉ mang ý nghĩa về mặt công nghệ, mà còn giúp từng bước chủ động hơn trong việc thay thế giác mạc người trong thực tiễn lâm sàng, đặc biệt trong bối cảnh nguồn giác mạc hiến tặng hiện vẫn còn nhiều hạn chế”, bà Tôn Thị Kim Thanh nhấn mạnh.
Thông tin cụ thể, bà Đặng Thị Tươi, Phó Tổng Giám đốc Công ty VGCT (thuộc Tập đoàn CT Group) cho biết, VGCT được định hướng phát triển các công nghệ y sinh đột phá, tập trung vào 4 nhóm sản phẩm cốt lõi gồm: Giác mạc sinh học, vật liệu cầm máu, liệu pháp tế bào miễn dịch trong điều trị ung thư và công nghệ tế bào gốc. Doanh nghiệp này đã từng bước xây dựng hệ sinh thái tích hợp từ nghiên cứu, phát triển, sản xuất đến ứng dụng và thương mại hóa, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Định hướng này phù hợp với chiến lược phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy các ngành công nghệ cao nhằm tạo động lực tăng trưởng mới.
Cũng theo bà Đặng Thị Tươi, giác mạc sinh học là lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ về khoa học – y học mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc. Công nghệ này được kỳ vọng góp phần giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn giác mạc hiến tặng, mở ra cơ hội phục hồi thị lực cho nhiều bệnh nhân, đồng thời giúp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ y sinh tiên tiến.
VGCT cũng cho rằng nếu được triển khai ở quy mô quốc gia, với sự tham gia đồng bộ của “ba nhà” (Nhà nước – doanh nghiệp – viện, trường), lĩnh vực này hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao và y sinh.
Việc ứng dụng công nghệ mới, từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn giác mạc hiến tặng, không chỉ mở lại cơ hội nhìn thấy cho người bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống và gia tăng chỉ số hạnh phúc của người dân. Đồng thời, lĩnh vực này được kỳ vọng tạo ra giá trị kinh tế đáng kể, với ước tính đóng góp khoảng 0,3–0,4% vào tăng trưởng, khi một bộ phận người mất thị lực có thể quay trở lại lực lượng lao động.
5 bệnh nhân được ghép giác mạc do người Mỹ hiến tặng 
12 bệnh viện tham gia vào mạng lưới ghép giác mạc khu vực miền Trung - Tây Nguyên 
4 bệnh nhân mù lòa đăng ký hiến tạng sau khi nhìn thấy ánh sáng nhờ ghép giác mạc 
