Phỏng vấn một giáo sư

PV: Xin chào Giáo sư. Giáo sư đang vẽ gì vậy?

Giáo sư (GS): Rất vui được cô quan tâm, tôi đang vẽ sơ đồ tư duy cho hiện tượng xã hội ngày càng hot. Chắc cô biết vụ một gã côn đồ gần ngũ tuần đã ngang nhiên tước đoạt chìa khóa xe của xe bus trên đường vành đai 3. Giới nghiên cứu tạm gọi là hiện tượng “bố đời”.

Phỏng vấn một giáo sư -0
Minh họa: Lê Tâm

PV: À vụ đó khiến đường tắc và 40 hành khách già trẻ phải xuống đường bê tông chờ hàng giờ đồng hồ trải nghiệm cái nắng 40 độ. Ý Giáo sư, “bố đời” là gì?

GS: “Bố đời” là một dạng hành vi xã hội mang dấu hiệu rối loạn nhân cách kiểu ái kỷ trung tâm. Trong đó cá nhân duy trì cảm giác phóng đại tầm quan trọng của bản thân, luôn kỳ vọng được phục tùng, bất chấp thực lực hay bối cảnh. Đối tượng thường cư xử với sự hống hách, coi sự khuất phục của người khác là điều hiển nhiên.

PV: Gã đó tuổi không còn trẻ nữa mà lại hành xử như trẻ trâu vậy?

GS: Câu hỏi khoa học. Tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập tri thiên mệnh. Đằng này, gã đã gần ngũ tuần rồi mà vẫn rối loạn hành vi.

PV: Có biểu tượng nào của “bố đời” không thưa Giáo sư?

GS: Câu hỏi rất sâu sắc. Biểu tượng của “bố đời” là câu: “Mày có biết bố mày là ai không”. (MBBMLAK). Phải chăng đây là một nỗ lực tìm kiếm bậc sinh thành của trẻ mồ côi mang đầy tính nhân văn? Không thưa cô. Khi đang uy hiếp thì “bố mày” chính là định vị kẻ đang ra mặt uy hiếp. Bố mày chính là tao đây chứ còn ai nữa.

PV: Hiên ngang thế còn gì. Khi nghe bồ bảo anh ơi em có bầu thì khối anh mặt tái dại. Có khi câu trả lời là chỉ mẹ em mới biết. Có những vị đức cao vọng trọng, gặp thanh niên gọi bố ơi không dám nhận. Đằng này bọn côn đồ xưng bố quá tự nguyện.

GS: Về triết học mà nói thì câu MBBMLAK? là một phát ngôn mang tính bản thể học biểu tượng, sử dụng khái niệm “bố” như một biểu trưng quyền lực tuyệt đối nhằm thiết lập trật tự thứ bậc trong một tương tác mang tính đối đầu. Câu nói này không hề khơi nguồn huyết thống, mà là áp đặt quyền lực lên đối tượng bị chất vấn.

PV: Về góc nhìn đạo đức thì sao ạ?

GS: MBBMLAK là một hành vi ngôn ngữ phi đạo đức, viện dẫn vai vế giả lập huyết thống để tạo quyền lực thay cho lập luận. Nó là ví dụ tiêu biểu của ngụy biện đạo đức địa vị, nơi vai vế thế chỗ cho chân lý.

PV: Thật là tiến hóa thất bại. Bây giờ là thời đại số hóa rồi mà còn thế.

GS: Trên phương diện số hóa, MBBMLAK là một mẫu diễn ngôn lây nhiễm mang tính meme (đơn vị thông tin văn hóa có khả năng “viral” - tự nhân bản lây nhiễm xã hội). Câu nói được dùng nhiều trong livestream, video hài, trở thành biểu tượng của văn hóa “bố đời”.

PV: Ít ra thì kẻ tạo nghiệp cũng phải nhận quả đắng chứ thưa Giáo sư?

GS: Nghiệp chẳng nợ ai, chỉ trả đúng người vay. MBBMLAK là một hành vi ngôn ngữ mang tính ngã chấp, phản ánh tâm lý huyễn tướng quyền lực, tạo tác khẩu nghiệp áp đảo đối phương qua vai vế giả lập. Câu nói này khởi phát từ vô minh, ngã mạn, tạo duyên xung đột bất thiện nghiệp tất nhiên đưa đến quả khổ.

PV: Xin Giáo sư nói ngôn ngữ giản dị kẻo cứ hàn lâm quá là tôi rối loạn hết cả tiền đình.

GS: Được thôi! Nói luôn cho nó ngắn, nói thẳng cho nó vuông. Quả báo nhãn tiền là gã “lầy lội” đã bị gô cổ chờ khung hình phạt. Một phút bốc đồng thì cả đời bốc… Ừm... À xin lỗi! Nói một cách khoa học thì nếu anh từ chối dưỡng chất thì anh sẽ phải tiếp nhận uế chất không hơn không kém.

PV: Chà chà. Mấy câu cuối của Giáo sư đoạn này xù xì nhưng làm tôi đỡ hẳn đau đầu. Tôi cũng tin rằng với tinh thần vào cuộc nhanh của các cơ quan chức năng như hiện nay thì hiện tượng “bố đời” sẽ nhanh chóng giảm thiểu. Xin cảm ơn và chúc Giáo sư tiếp tục thành công với những công trình chấn động!

Lê Thị Liên thông

Các tin khác

Thanh kiếm quyền lực

Thanh kiếm quyền lực

Trong các câu chuyện về kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công ở nước ta năm 1945, hầu như không thể thiếu đề tài: Đại diện chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn, kiếm và chứng kiến Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Sau bốn suất diễn tại Nhà hát Hồ Gươm, vở vũ kịch “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” đã khép lại hành trình tại Hà Nội, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng khán giả. Không chỉ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ múa tinh tế và không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, vở diễn  tạo nên những rung động mạnh mẽ với người xem.

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Một đoạn clip tranh cãi tưởng chừng chỉ là va chạm cá nhân lại nhanh chóng bộc lộ phía sau nó những vấn đề lớn hơn, đáng để người ta phải suy ngẫm, đó là cách ứng xử của người nổi tiếng trong cuộc sống đời thường, đó là văn hóa kinh doanh, coi khách hàng là "ông nội", sẵn sàng cho người lao động nghỉ việc, khi áp dụng bộ quy tắc cứng nhắc.

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Khi thế giới nói về biến đổi khí hậu, Amazon thường được nhắc đến như “lá phổi của Trái đất”. Nhưng ở phía bên kia Đại Tây Dương, rừng mưa Congo - khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới - đang âm thầm gánh vác vai trò không kém phần sống còn đối với khí hậu hành tinh, trong khi sự quan tâm, nguồn lực và cam kết bảo vệ lại quá ít ỏi.

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Trà Shan tuyết cổ thụ mọc trên những ngọn núi cao, trải dài từ Đông Bắc qua Tây Bắc. Mỗi vùng thổ nhưỡng khác biệt, hương vị trà cũng vì thế mà có nhiều biến đổi. Trà từ phía Đông như Quản Bạ, Tây Côn Lĩnh, Hoàng Su Phì của Hà Giang thiên về vị ngọt, chuyển qua cực Tây với Tủa Chùa của Điện Biên sẽ nồng nàn đắng chát, trục giữa có vùng trà cổ thụ ở Tà Xùa (Sơn La), lại mang sự cân bằng hoàn hảo ở cả hương - vị trong nội chất trà.

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.