Độc chiêu hội thảo “lùa gà”

Việc nhẹ, lương cao

Một dòng thông tin ngắn gọn thông báo trên mạng xã hội facebook của nhóm mở: “Cần người dự hội thảo 45 phút, lương 200.000 đồng, yêu cầu từ 30 tuổi trở lên”. Chỉ trong ít phút, hàng chục người nhanh tay đăng ký, trong đó có chúng tôi. Những người đăng ký thành công sẽ được chủ kênh add (kết bạn) vào một nhóm chung.

Tại đây, chúng tôi được chủ nhóm giới thiệu khái quát về công việc. Theo đó, mỗi thành viên khi tham dự hội thảo chỉ cần điền tên, tuổi và nghề nghiệp vào phiếu đăng ký. Vì là hội thảo du lịch nước ngoài nên yêu cầu người tham dự ăn vận trang phục lịch sự, chỉn chu. Ngày cuối tuần, chúng tôi có mặt tại khách sạn 3 sao giữa trung tâm TP Hồ Chí Minh để điểm danh. Việc đăng ký cũng rất sơ sài, ai muốn khai làm nghề gì thì khai, chủ yếu ký tên để nhận lương. Một số người được chọn đặt câu hỏi giao lưu với khách mời sẽ nhận thêm 50.000 đồng, câu hỏi do trưởng nhóm chuẩn bị sẵn.

Hội thảo quy tụ dàn doanh nhân sang chảnh, bóng loáng được giới thiệu là giám đốc, chuyên gia về đầu tư du lịch sinh thái, tâm linh, nghỉ dưỡng trên toàn thế giới. Nhóm khách mời được thuê ngồi trà trộn với khách thật là những phụ nữ trung tuần và đàn ông trên 50 tuổi. Họ đa phần làm nghề buôn bán, kinh doanh hoặc đã hưu trí. Bà L.M.N (47 tuổi, ngụ phường An Đông, TP Hồ Chí Minh) kể, bà được người bạn cho một phiếu mua hàng trị giá 500.000 đồng để đi dự hội thảo này. Tại đây, bà được nhân viên đón tiếp tận tình, lấy thông tin cá nhân và tặng thêm phần quà là một ấm giữ nhiệt 1,2 lít trị giá 120.000 đồng. Ngồi cạnh bà N. là bà L.T.V (50 tuổi, ngụ phường Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh). Bà V. là chủ nhà trọ, cũng được bạn giới thiệu đi hội thảo để nhận nhiều quà tặng hấp dẫn. Tại hội thảo, khách hàng được nghe những chuyên gia du lịch thuyết trình dự án đầu tư vô cùng hấp dẫn. Nếu khách hàng nào đăng ký đầu tư tại hội thảo sẽ được tặng ngay một chỉ vàng, kèm xuất ưu đãi giảm giá 30% giá trị cổ phần khi mua gói đầu tư du lịch sinh thái tại đảo Phú Quốc. Cuối hội thảo, những khách hàng được thuê sẽ ra về kèm lương 200.000 đồng nhưng dưới dạng phiếu mua hàng ở siêu thị. Còn lại, những khách VIP sẽ được chiêu đãi bữa ăn buffer sang xịn của nhà hàng 3 sao.

Khách ăn no, uống say và nhận quà khủng sau đó ra về. Nhưng đây mới chỉ là bước đầu tiên cho quá trình “lùa gà”. Những khách hàng này đã rất có cảm tình với dự án, sẽ luôn được nhân viên chăm sóc tận tình và mời đi dự hội thảo tiếp theo. Từ đây, những vụ đầu tư vung xuống một cách tự nguyện và hào hứng. Bà N. kể rằng, sau hội thảo cùng tiệc chiêu đãi trở về, bà liên tục nhận được cuộc điện thoại hỏi thăm và mời chào đầu tư dự án du lịch tâm linh. Sau khi bà N. trình bày bản thân không có tiền, đang nợ ngân hàng và cũng chẳng thể vay mượn chỗ nào để làm ăn được thì các “ông bà chủ” lập tức dừng quan tâm đến bà. Với bà V. thì khác, bà bị mê dụ vào khoản đầu tư sinh lời cao cùng hoa hồng trao tay ngay lần đầu, bà V. đã xuống tiền mua gói đầu tư dịch vụ du lịch với vô vàn lời hứa cho tương lai.

Tham gia vào các nhóm đi dự hội thảo, hầu như tuần nào cũng có việc làm, đặc biệt là cuối tuần. “Tuần này có hội thảo du lịch xanh tại Bình Dương, đăng ký nhanh kẻo hết, tiền mặt 500.000 đồng”. Sau dòng quảng cáo hấp dẫn, hàng loạt “con sen” vào đăng ký, nhiều nhất là sinh viên. Lần này, chúng tôi theo chân bà T.V.H (51 tuổi, ngụ phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh) đi dự hội thảo và nhận quà. Bà H. là khách hàng VIP, đã đầu tư vào một dự án du lịch ở Phan Thiết (Bình Thuận cũ) nên bà được chăm sóc chẳng khác nào nữ hoàng. Tại hội thảo, những khách hàng như bà H. sẽ được tặng ngay một chỉ vàng cùng nhiều quà tặng. Là khách đi theo, chúng tôi cũng được quan tâm rất chu đáo, được tặng quà là hiện vật, tặng voucher đi du lịch miễn phí tại Phan Thiết, Phú Quốc, nơi đặt các dự án của công ty.

Cũng giống như nhiều hội thảo “lùa gà” khác, những diễn viên trên sân khấu đóng vai doanh nhân và nhà đầu tư xuyên lục địa luôn có những bài nói chuyện đi vào lòng người, thu hút không thể rời mắt. Bà H. cho biết, trong tổng số hơn 1 tỷ góp vốn vào dự án, bà đã được công ty trả hoa hồng 100 triệu đồng cùng lãi xuất hàng quý đều đặn. Vì thế, câu chuyện của bà H. được đưa ra để quảng cáo chứng minh sự thật “làm giàu không khó” bằng đầu tư vào dự án.

Không ít người tin tưởng đăng ký đầu tư ngay tại hội thảo. Những người này sẽ được một bộ phận nhân viên kéo ra một gốc kín để tâm sự. Sau hội thảo, họ được chiêu đãi bữa ăn linh đình cùng nhiều quà cáp.

Ít ngày sau khi đi dự hội thảo, bà H. nghe kể nhiều vụ lừa đảo tương tự, đã bắt đầu hoài nghi về dự án mình đang bỏ tiền đầu tư. Bà gọi điện cho giám đốc công ty để hỏi về thủ tục rút vốn thì được trả lời dự án đang trong tiến độ hoàn thành. Nếu muốn rút vốn thì bà H. phải nộp toàn bộ số tiền còn lại để tất toán hợp đồng, sau đó công ty sẽ tìm đối tác mua lại và sẽ bán giúp cho bà H. Quá trình lấy lại vốn phức tạp và nhiêu khê, trái ngược hoàn toàn khi bà H. bỏ tiền vào túi của công ty. Hiện nay bà H. đang trong tình cảnh “ngồi lên lưng hổ” và chưa biết khi nào bị “hổ ăn thịt”.

Chiến lược “lùa gà”

Có thể thấy, các hội thảo quy mô và tầm cỡ phải thuê người tham dự và tặng quà cho khách mời đều không hề vô tư trong sáng, mà là chiến lược “lùa gà” tinh vi. Các đối tượng lừa đảo thường tổ chức hội thảo với quy mô lớn, tại khách sạn 5 sao hoặc resort cao cấp, ăn uống linh đình… Thực tế, đây đều là tiền của chính các nạn nhân đã bỏ ra. Thủ đoạn là khuếch trương thanh thế, tạo cho nạn nhân cảm giác tin tưởng về quy mô, tiềm lực của công ty. Dễ gặp nhất là tổ chức hội thảo thuê người như những cuộc hội thảo mà phóng viên từng tham dự.

Trong đó, điểm mấu chốt khiến các nạn nhân sập bẫy là sự thiếu hiểu biết và lòng tham làm giàu nhanh chóng. Điều đáng nói, phần lớn nhà đầu tư có mặt ở hội thảo là người trung niên, cán bộ hưu trí, buôn bán, thậm chí rất nhiều chị em trốn chồng, trốn con để đi. Có những người bình thường không dám ăn tiêu, nhưng sau khi được mời gọi thì sẵn sàng nộp cả trăm triệu để trở thành nhà đầu tư lớn và nghiễm nhiên trở thành “con mồi” béo bở của những gã lừa đảo khổng lồ.

Ngày 11/9 vừa qua, Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố và bắt tạm giam Đỗ Thanh Tâm, 47 tuổi, Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Dự án Hoàng Gia, để điều tra tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Theo điều tra ban đầu, từ năm 2016 ông Đỗ Thanh Tâm chỉ đạo thành lập 22 văn phòng đại diện và chi nhánh tại 16 tỉnh, thành phố.

Dưới danh nghĩa huy động vốn đầu tư các dự án, công ty đã tổ chức nhiều hội thảo, đại hội tôn vinh và quảng bá các gói đầu tư với lợi nhuận cao bất thường, từ 83% đến 96% trong vòng 13 - 15 tháng, kèm theo nhiều chương trình phát thưởng. Hoạt động này nhằm lôi kéo người dân góp vốn. Khi tiếp nhận tiền, công ty cung cấp cho nhà đầu tư các hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác kinh doanh và giấy chứng nhận đầu tư để tạo lòng tin.

Trên thực tế số tiền huy động được chủ yếu dùng chi trả hoa hồng, trả lãi cho người tham gia trước đó hoặc chi tiêu cá nhân, không đưa vào hoạt động sản xuất kinh doanh như đã cam kết. Đến nay, cơ quan Công an xác định có 728 người ở nhiều địa phương đã nộp đơn tố cáo. Tổng số tiền mà công ty này huy động qua 10 tài khoản ngân hàng lên tới 2.800 tỉ đồng, trong đó số tiền bị chiếm đoạt gần 800 tỉ đồng. Cơ quan an ninh điều tra nhận định đây là vụ án có quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của hàng trăm gia đình.

Trước đó, ngày 16/8, Công an tỉnh Phú Thọ đã triệt phá một đường dây lừa đảo dưới hình thức đa cấp trái phép núp bóng đầu tư tiền kỹ thuật số do Nguyễn Chánh Đáng, (39 tuổi, ngụ TP Hồ Chí Minh) là người cầm đầu. Để tạo lòng tin với nạn nhân, “ông trùm” đường dây này còn thuê cả người nước ngoài đóng vai doanh nhân thành đạt thuyết trình tại các hội thảo tổ chức khắp các tỉnh, thành.

Quá trình trinh sát xác định vào ngày 9/8, các đối tượng tổ chức hội thảo quy mô khoảng 200 người tại khu du lịch Ao Vua (xã Suối Hai, Hà Nội) nhằm khuếch trương, lôi kéo nhiều người tham gia đầu tư vào đồng tiền TCIS. Trên website, Nguyễn Chánh Đáng cho đăng tải thông tin về “Công ty Công nghệ TCIS” là một doanh nghiệp hoạt động về công nghệ máy tính ở Canada, có văn phòng đại diện tại Hà Nội với những lời quảng bá rầm rộ như: nghiên cứu công nghệ máy tính lượng tử, blockchain, phát triển token TCIS có giá trị gấp hàng trăm, nghìn lần. Nhưng thực tế, Đáng không có liên kết với “Công ty Công nghệ TCIS” tại Canada.

Do hệ thống TCIS mà Đáng tạo ra không có hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế nên nguồn tiền để trả cho những người tham gia đầu tư TCIS là từ chính tiền của họ nộp vào và từ tiền của những người tham gia tiếp theo. Dù thông tin đưa ra đều gian dối, nhưng một phần vì thiếu hiểu biết, lại nghe thấy yếu tố nước ngoài, nhiều người vẫn dễ dàng tin lời, xuống tiền đầu tư dẫn đến rơi vào bẫy lừa đảo.

Để nhận diện chiêu trò lừa đảo theo hình thức này, theo luật sư Đặng Trường Thanh (Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh), hầu hết những hội thảo quy tụ đông đảo khách mời tham gia, có thuyết trình, có tặng quà... chủ yếu là những dự án bánh vẽ. Khi tham dự bất cứ một hội thảo nào, các nhà đầu tư cần tỉnh táo, thận trọng, cân nhắc kỹ càng trước khi quyết định góp vốn vào doanh nghiệp, tổ chức, dự án nào.

Cần tự trang bị kiến thức cơ bản về các hình thức huy động vốn, hợp tác đầu tư, liên kết kinh doanh, tìm hiểu kỹ lưỡng, kiểm tra, đối chiếu thông tin pháp lý về doanh nghiệp, tổ chức huy động vốn, về các dự án đầu tư trên nhiều nguồn như: các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, cơ quan chức năng…; tư vấn ý kiến các chuyên gia tài chính để đánh giá những rủi ro trước khi ra quyết định đầu tư. Cần đối chiếu, so sánh với lãi suất ngân hàng hiện hành và lợi nhuận thu được từ các kênh đầu tư khác như: mua vàng, đầu tư chứng khoán… để xem xét mức độ hợp lý, hợp pháp của các mức lãi suất mà chủ dự án trong hội thảo đưa ra.

Khi phát hiện những vấn đề bất thường trong quá trình tham gia góp vốn, hợp tác đầu tư, liên kết kinh doanh, các nhà đầu tư cần thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng, đồng thời chú ý thu thập, lưu giữ, cung cấp những tài liệu như: các tài liệu giới thiệu về doanh nghiệp, dự án, văn bản thỏa thuận, hợp đồng, phiếu thu, các thông báo, sao kê tài khoản ngân hàng… để phục vụ quá trình xác minh, giải quyết, từ đó đảm bảo quyền lợi của những khách hàng tham gia đầu tư.