Lan tỏa mô hình “uốn nắn” thanh thiếu niên chưa ngoan

Lan tỏa các mô hình “uốn nắn” thanh thiếu niên chưa ngoan

Ngày 20/4, dưới sự tham mưu của Công an xã, UBND xã Thạch Khê, tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức ra mắt mô hình "Thanh niên xã Thạch Khê giúp nhau cùng tiến bộ". Đây là mô hình tổ chức quần chúng, đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của UBND xã, nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác theo dõi, quản lý, cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật tiến bộ, không tái phạm, từng bước hòa nhập tích cực với gia đình và xã hội.

Mô hình được tổ chức với 1 Ban Chỉ đạo và 20 tổ giáo dục tương ứng với 20 thôn và Trường THPT Nguyễn Trung Thiên đóng trên địa bàn. Mô hình này ra đời xuất phát từ thực tiễn, sau một thời gian hưởng ứng phong trào thi đua “Ba nhất”, gần dân, sâu sát địa bàn Công an xã Thạch Khê nhận thấy vẫn còn một bộ phận thanh thiếu niên, học sinh trên địa bàn có biểu hiện chưa ngoan nên đã xây dựng kế hoạch để huy động cả hệ thống chính trị và nhân dân cùng tham gia giúp đỡ, “uốn nắn” các em. Lực lượng Công an xã làm nòng cốt, phối hợp ký kết với đoàn thanh niên sẽ cùng cảm hóa, giáo dục thanh thiếu nhi chậm tiến thông qua việc triển khai mô hình “Thanh niên 3 cùng”: cùng ở, cùng làm và cùng thay đổi.

Trước đó, vào ngày 25/3 Công an xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh cũng đã tổ chức lễ ra mắt mô hình “Thắp sáng niềm tin - Cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên chưa ngoan” gắn với phong trào thi đua “Ba nhất”. Thượng tá Nguyễn Duy Sáng, Trưởng Công an xã Kỳ Hoa cho biết: Thực tiễn công tác bảo đảm ANTT tại cơ sở cho thấy, một bộ phận thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn trong nhận thức và hành vi như lười học, thiếu ý thức chấp hành nội quy, dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh. Nếu không được quan tâm, giáo dục kịp thời, những biểu hiện ban đầu này có thể phát triển thành hành vi vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, thời gian gần đây tại địa bàn xã Kỳ Hoa, lực lượng Công an đã phát hiện một số nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện tụ tập, mang theo hung khí, tiềm ẩn nguy cơ gây rối trật tự công cộng. Những con số và diễn biến trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, trong đó việc nhận diện, quản lý và cảm hóa thanh thiếu niên chưa ngoan giữ vai trò đặc biệt quan trọng nên Công an xã Kỳ Hoa xây dựng mô hình “Thắp sáng niềm tin - Cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên chưa ngoan”.

Mục tiêu là để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giáo dục, cảm hóa thanh thiếu niên chưa ngoan, góp phần kéo giảm vi phạm pháp luật trong lứa tuổi này, giữ vững ổn định ANTT ngay từ cơ sở. Để mô hình đi vào thực chất, Công an xã đã phân công cán bộ trực tiếp bám nắm từng trường hợp, xây dựng hồ sơ quản lý cụ thể, thường xuyên gặp gỡ, nắm bắt tâm lý, hoàn cảnh để có biện pháp giáo dục phù hợp.

Công tác phối hợp với gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể được tăng cường nhằm hình thành cơ chế quản lý, giáo dục chặt chẽ, xuyên suốt. Song song với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, định hướng nhận thức, tổ chức cho thanh thiếu niên tham gia các hoạt động xã hội lành mạnh, qua đó tạo môi trường rèn luyện tích cực. Theo Thượng tá Nguyễn Duy Sáng, mô hình đặt trọng tâm vào phương châm bám cơ sở, sát con người, lấy giáo dục làm chính, cảm hóa làm trọng tâm, bảo đảm mỗi trường hợp đều được theo dõi, đánh giá thực chất, kịp thời động viên tiến bộ, uốn nắn sai lệch. Đối với các hành vi vi phạm, việc xử lý được thực hiện nghiêm theo quy định nhưng kết hợp chặt chẽ với giáo dục, tạo điều kiện để các em sửa chữa, phát triển đúng hướng.

Góp phần kìm giảm xu thế trẻ hóa tội phạm

Trong thời gian vừa qua, lực lượng Công an xã trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh cũng đã đồng loạt ra mắt nhiều mô hình giáo dục, cảm hóa thanh thiếu niên chưa ngoan, có nguy cơ vi phạm pháp luật nhằm ngăn chặn tình trạng xu thế trẻ hóa tội phạm hiện nay. Đơn cử, Công an xã Cẩm Trung ra mắt mô hình “Quản lý, giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật”; Công an xã Cẩm Lạc ra mắt mô hình “Cùng em tiến bước”; Công an xã Tùng Lộc với mô hình “Phòng ngừa, trợ giúp, giáo dục, cảm hóa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật”; Mô hình “thắp lại niềm tin, vượt qua bóng tối, vươn tới tương lai” tại Cơ sở cai nghiện ma tuý tỉnh... Trên địa bàn toàn tỉnh, đến nay đã có hơn 20 mô hình cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên có biểu hiện chưa ngoan đã đi vào hoạt động ổn định, có hiệu quả rõ rệt.

Thông qua các mô hình này, với sự sâu sát cơ sở của lực lượng Công an xã kể từ thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phong trào thi đua “Ba nhất”, đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Điển hình, mô hình “Phòng ngừa, trợ giúp, giáo dục, cảm hóa người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật” tại xã Tùng Lộc với sự đồng hành, hỗ trợ của Phòng Cảnh sát hình sự đã mang lại hiệu quả rõ rệt và hiệu ứng lan tỏa. Trong 3 năm, từ năm 2020 đến năm 2023 là thời điểm trước khi triển khai mô hình, xã Tùng Lộc có tới 44 vụ vi phạm pháp luật do 27 người dưới 18 tuổi thực hiện. Sau gần 3 năm ra mắt, mô hình đã tiếp cận, cảm hóa, giáo dục và uốn nắn cho hàng trăm thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, đối với những trường hợp có biểu hiện chưa ngoan đã được uốn nắn kịp thời.

Quá trình hoạt động, Công an xã Tùng Lộc tích cực phối hợp với nhà trường, đoàn thanh niên và gia đình để thực hiện các biện pháp giáo dục phù hợp với độ tuổi. Trong đó, tập trung phòng ngừa xã hội tại cơ sở; đấu tranh chống tội phạm, sớm ngăn chặn các nhóm thanh, thiếu niên có biểu hiện vi phạm. Cùng với đó, lực lượng Công an đã thường xuyên tổ chức vận động nhân dân tố giác tội phạm liên quan đến người dưới 18 tuổi và thông qua quá trình giải quyết các vụ việc, tích cực tuyên truyền, nâng cao ý thức pháp luật và răn đe phòng ngừa tội phạm.

Ngoài các mô hình, tại nhiều đơn vị Công an cấp xã như Đông Kinh, Vũ Quang, Hương Sơn, Hoa Mai... lực lượng Công an cơ sở cũng đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo trong việc giúp đỡ, “uốn nắn”, định hướng cho thanh thiếu niên để không bị lệch chuẩn trong đạo đức lối sống, phòng ngừa vi phạm pháp luật từ sớm, từ xa. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, Công an xã Đông Kinh đã nhiều lần mời phụ huynh và hàng trăm lượt em đang tuổi vị thành niên trên địa bàn có biểu hiện chưa ngoan lên trụ sở Công an xã để trao đổi và tuyên truyền pháp luật. Hình thức này được tổ chức lần đầu tiên vào tháng 8/2024, nhận thấy có hiệu quả nên đã duy trì thường xuyên, từ đó đến nay đã Công an xã gọi khoảng trên 400 lượt học sinh lên trụ sở để trao đổi, nắm bắt và yêu cầu các em ký cam kết không vi phạm pháp luật.

Tại xã Can Lộc hiện có từ 40 - 50 thanh thiếu niên nằm trong danh sách theo dõi, giáo dục; xã Yên Hòa có 10 – 15 trường hợp, xã Việt Xuyên có 10 trường hợp có các biểu hiện chưa ngoan như có những hành vi vi phạm an toàn giao thông, ANTT, hoặc tụ tập chơi bời lêu lổng trong và ngoài địa bàn. Để giáo dục, răn đe và uốn nắn, vào dịp cuối tuần, lực lượng Công an xã đã tổ chức cho những trường hợp này lao động công ích như nhổ cỏ, quét dọn vệ sinh tại các khuôn viên là các cơ sở tôn giáo, hoặc trụ sở hành chính của chính quyền, trường học. Chính những can thiệp kịp thời này đã góp phần thay đổi tư duy, nhận thức trong một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên, học sinh có biểu hiện chưa ngoan. Tỉ lệ vi phạm pháp luật trong độ tuổi vị thành niên, đặc biệt là xu thế trẻ hóa tội phạm tại Hà Tĩnh nhờ vậy đã giảm rõ rệt so với trước đây.

Thông qua việc triển khai các mô hình đưa thanh thiếu niên chưa ngoan vào giáo dục, hoặc cho các em tham gia lao động công ích đã gắn giáo dục, răn đe kết hợp với trải nghiệm thực tế, bồi đắp giá trị truyền thống và tinh thần trách nhiệm. Qua đó, giúp các em hạn chế tái phạm, hình thành hành vi tích cực, đồng thời xây dựng cầu nối vững chắc giữa công an, gia đình và nhà trường, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giáo dục thanh thiếu niên trên địa bàn.