Vượt qua sự sợ hãi để thoát những cú lừa trên mạng

Những tháng gần đây, lừa đảo bằng thủ đoạn "bắt cóc online" diễn ra khá nhiều. Tại TP Hồ Chí Minh đã ghi nhận xảy ra 28 vụ, Công an giải cứu hơn 10 trường hợp. Điều đáng nói là các trường hợp bị "bắt cóc online" đều được đăng tải rất nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội kèm theo những lời cảnh báo, cách phòng ngừa của cơ quan Công an nhưng rồi vẫn có nhiều người mắc bẫy, nhất là sinh viên và người nhà của các em.

Hoạt động của tội phạm lừa đảo trên không gian mạng có thể chia thành 3 phương thức, đó là lợi dụng lòng tham, lợi dụng lòng tin và lợi dụng sự sợ hãi của người dân. Lợi dụng lòng tham bao gồm các kiểu lừa tuyển cộng tác viên bán hàng trên các sàn điện tử… để được hưởng hoa hồng; lừa đảo kêu gọi tham gia đầu tư, mua bán, giao dịch các loại tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tiền mã hóa (Bitcoin, Etherum, USDT…) trên các sàn giao dịch chọn quyền nhị phân (Binary Option- BO), sàn đầu tư ngoại hối…

Lừa lợi dụng sự sợ hãi của nạn nhân là các chiêu giả danh Công an, Viện kiểm sát, Tòa án… để dọa bắt bớ nạn nhân do có liên quan đến đường dây tôi phạm hoặc có vi phạm. Còn lợi dụng lòng tin là các kiểu lừa cho vay vốn qua mạng, hack facebook rồi nhắn tin cho người thân nạn nhân để mượn tiền… "Bắt cóc online" nằm trong phương thức lợi dụng sự sợ hãi của nạn nhân.

Những người dành nhiều thời gian trong ngày để lướt mạng chính là người dễ thành nạn nhân của kẻ lừa đảo.

Cán bộ của Phòng CSHS, Công an TP Hồ Chí Minh hỏi một nạn nhân bị lừa rằng ông có nghe, đọc được thông tin cảnh báo lừa đảo qua mạng của cơ quan Công an trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, phát tờ rơi? Ông thú thật là không. Ông có truy cập internet, có tài khoản facebook nhưng chỉ coi các đoạn video giật gân, nhảm nhí… Các nữ nạn nhân thì thường lướt mạng để xem livetreams bán hàng, khuyến mãi, đánh ghen,…rồi comment chử bới "tiểu tam" cho "hả dạ hả lòng" hoặc "ké" theo để buôn bán sản phẩm của mình. Chính những comment này mà không ít người đã trở thành miếng mồi cho kẻ lừa đảo. Chúng tìm cách kết bạn, thu thập thông tin cá nhân để phục vụ cho việc lừa đảo sau này. Sinh viên cũng cũng thừa nhận ít khi lên mạng tìm hiểu về pháp luật, kỹ năng sống…, rất dễ sợ hãi và làm theo chỉ dẫn của kẻ lừa.

lua-qua-mang.jpg -0
Công an TP Hồ Chí Minh tuyên truyền phòng ngừa tội phạm cho tân sinh viên Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP Hồ Chí Minh.

Nạn nhân thường  mắc phải 2 sai lầm khiến họ sợ hãi. Thứ nhất, họ cho rằng phải là Công an thì mới biết thông tin cá nhân của họ. Nhưng thực tế, kẻ lừa đảo dùng rất nhiều thủ thuật để đánh cắp thông tin cá nhân: Tạo trang web giả mạo ngân hàng hoặc dịch vụ trực tuyến; sử dụng trạm phát sóng BTS giả mạo gửi tin nhắn lừa đảo tới người dùng. Nạn nhân làm theo hướng dẫn sẽ bị đánh cắp thông tin cá nhân. Các đối tượng gài bẫy qua quảng cáo, ứng dụng cho vay. Nạn nhân cấp quyền cho ứng dụng truy cập điện thoại sẽ bị kẻ gian chiếm đoạt thông tin cá nhân. Nạn nhân làm theo hướng dẫn sẽ mất thông tin cá nhân…

Thứ 2, nhiều nạn nhân cho rằng mở tài khoản ngân hàng thì có tên tuổi, địa chỉ hẳn hoi, nếu mà lừa đảo thì có chạy đằng trời? Nghĩ vậy cũng… không sai. Tuy nhiên, trên thực tế kẻ lừa đều sử dụng tài khoản thuê người để mở, mua lại của những người không còn sử dụng và nhiều hình thức khác. Những người này đều không biết người mua, người thuê mình là ai. Sau khi nạn nhân chuyển vào tài khoản do kẻ lừa đảo cung cấp, ngay lập tức số tiền này được chia nhỏ (dưới 10 triệu đồng) chuyển tiếp cho rất nhiều tài khoản khác, cuối cùng tất cả các số tiền này sẽ đến một hoặc nhiều tài khoản ở các sàn giao dịch ngoại tệ ở nước ngoài… Cơ quan chức năng gần như không thể phong tỏa tài khoản ban đầu mà nạn nhân chuyển cho kẻ lừa.

Trở lại các vụ "bắt cóc online", nạn nhân phần nhiều là sinh viên năm nhất, mới từ quê lên học đại học, thiếu hiểu biết pháp luật, kỹ năng sống và ít kinh nghiệm xã hội. Họ rất dễ rơi vào hoảng loạn khi nhìn hình ảnh người mặc trang phục Công an qua các cuộc gọi video. Muốn hạn chế vấn đề này, vai trò của nhà trường là hết sức quan trọng trong việc tuyên truyền pháp luật, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng cho sinh viên.

Ở Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh, hằng năm đều phối hợp với Công an TP Hồ Chí Minh để tuyên truyền về "Nâng cao ý thức an ninh và bảo vệ thông tin cá nhân trong thời đại số", "Nhận diện và phòng tránh phương thức, thủ đoạn tội phạm lừa đảo trên không gian mạng"… Tuy nhiên, việc tuyên truyền chưa thể đến với mọi sinh viên và cũng chưa theo kịp sự biến tướng thủ đoạn của kẻ lừa đảo trên không gian mạng. Do vậy việc lồng ghép công tác tuyên truyền vào các tiết học để kịp thời phổ biến cho sinh viên để phòng ngừa thủ đoạn mới của kẻ lừa đảo chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả cao hơn…

Phương Tuyền

Các tin khác

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Thông tin sai sự thật về Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, 1 người bị xử phạt

Ngày 4/8, Công an TP Hà Nội cho biết, Công an phường Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với một trường hợp về hành vi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân” do đăng tải thông tin sai sự thật về công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Mỗi ngày, có hàng triệu thông tin xuất hiện nhưng không phải tất cả đều là sự thật. Tin giả đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống. Những dòng tin lạ, ảo nhưng hậu quả để lại là thật. Chúng gieo nhận thức sai lệch, chia rẽ cộng đồng, và từng bước bào mòn niềm tin xã hội. Tin giả do AI tạo ra ngày càng tinh vi...

Thật hay AI?

Thật hay AI?

Mỗi ngày bạn xem hàng trăm hình ảnh, liệu bạn có tự tin phân biệt được đâu là hình ảnh thật, đâu là hình ảnh do AI tạo ra?

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Chung tay phòng, chống tin giả và tin sai do AI tạo ra

Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên thông tin mới, nơi mỗi giây có hàng triệu nội dung được tạo ra, tiếp cận và lan truyền trên internet với tốc độ chưa từng có. Theo Data Reportal, 5,66 tỷ người trên thế giới - tương đương 68,7% dân số toàn cầu đang sử dụng mạng xã hội. Thông tin chưa bao giờ có sức lan tỏa mạnh mẽ như ngày nay. Cùng với đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một kỷ nguyên mới thay đổi cách nội dung được tạo ra và cách thông tin được lan truyền chỉ từ vài câu lệnh...

 Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Hình thành môi trường thông tin minh bạch, an toàn và đáng tin cậy

Bảo vệ an ninh trên không gian mạng không chỉ là bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu hay hạ tầng số mà còn là bảo vệ an ninh nhận thức, bảo vệ niềm tin và sự ổn định của xã hội. Một thông tin sai lệch nếu lan truyền rộng rãi có thể gây tổn hại đến uy tín của cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; đồng thời ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự phát triển bền vững của đất nước.

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Tăng cường thực thi bản quyền trên môi trường số

Trong hội thảo về thực thi bản quyền trên môi trường số vào chiều 30/7, tại Hà Nội, các cơ quan quản lý, tổ chức và chuyên gia Việt Nam và Nhật Bản đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và giải pháp nhằm tăng cường thực thi quyền tác giả, quyền liên quan, đặc biệt là trong quản lý, thực thi quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Đảm bảo an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số

Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu đang được Bộ Công an tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự án luật được xây dựng và ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý toàn diện bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Đề xuất cân nhắc quy định cấm người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội

Các quy định nhằm bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng được đề xuất tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP, trong đó có quy định không cho tài khoản trẻ em dưới 16 tuổi được đăng tải bài viết, bình luận, tương tác hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội,... được quan tâm, thảo luận tại hội thảo lấy ý kiến dự thảo vào chiều 23/7 tại Hà Nội.

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Đánh cắp danh tính: Chiêu lừa khiến người dân vô tình tiếp tay cho tội phạm

Gần 20 triệu dữ liệu cá nhân bị mua bán trái phép, chỉ một lần cung cấp căn cước công dân hoặc quét khuôn mặt theo yêu cầu của các đối tượng giả danh hỗ trợ vay vốn, người dân có thể vô tình để lộ danh tính, tạo điều kiện cho tội phạm mở tài khoản ngân hàng trái phép phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền.

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Hơn 300 đội thi tham gia Vietnam AI Innovation Challenge 2026

Vòng chung kết Vietnam AI Innovation Challenge (VAIC) 2026 chính thức diễn ra từ ngày 17-19/7 tại Hà Nội, quy tụ gần 2.500 lượt đăng ký, hơn 300 đội thi trong và ngoài nước về phát triển giải pháp AI từ bài toán thực tiễn.

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Khi mạng xã hội thành nơi 'phán xử'

Tự do ngôn luận không bao gồm quyền bịa đặt, vu khống, xâm phạm đời tư hay kích động trừng phạt. Phản biện không phải sỉ nhục hay chống đối, yêu nước không phải quy chụp và công luận không thể thay thế cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án.

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Bạo lực giới trên không gian số: Bạn cần làm gì?

Phụ nữ dù ở bất kỳ thời đại nào cũng luôn có nguy cơ trở thành tâm điểm của những hành vi quấy rối. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời đại số ngày càng phát triển, vấn nạn này đang trở nên phức tạp và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không chỉ xảy ra ngoài đời thực, những hành vi quấy rối, bạo lực giới còn có thể xuất hiện trên không gian mạng qua những tin nhắn, bình luận hay hành vi tưởng chừng vô hại nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ...

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Mua bán dữ liệu dưới vỏ bọc của công ty khởi nghiệp, 3 đối tượng bị khởi tố

Các đối tượng thuê tên miền, sử dụng máy chủ đặt tại nước ngoài, quảng bá trên Facebook, Telegram, TikTok, Instagram, Google nhằm thu hút người tham gia. Hoạt động vi phạm pháp luật của nhóm đối tượng dưới vỏ bọc là một công ty khởi nghiệp về Công nghệ, được tổ chức với mô hình chuyên nghiệp gồm quản trị, kỹ thuật, marketing, hỗ trợ khách hàng, kế toán và thanh toán.